Ücret ayrımcılığının önlenmesinde iş değerlemenin rolü

Abstract

İş değerlemesi, bir işin diğer işlere göre değerini belirlemek için kullanılan ve işlerin biçimsel ve sistematik olarak karşılaştırıldığı bir sistemdir ve ücret belirlemek amacıyla işletme içindeki işlerin birbirleriyle karşılaştırılarak göreli değerlerini sistematik bir biçimde belirlendiği bir süreci kapsamaktadır. Bu bağlamda iş değerlemesi kişiyi değil işi diğer işlerle karşılaştırarak bir değerlendirme yapmayı amaçlamaktadır. Dolayısıyla, işletmelerdeki ücret yapısını belirlemede iş değerlemesi önemli yer tutmaktadır. Sanayi Devrimi ile birlikte hakim olan katı liberal iktisat anlayışı işgücünün düşük ücret seviyelerinde ve ağır koşullar altında çalışmalarına sebep olan bir sürecin de başlamasına yol açmıştır. Bu süreçte de yaşanan ekonomik ve sosyal değişimlerle kadının işgücüne katılımı yoğunlaşmıştır. Bu gelişmeler paralelinde çeşitli nedenler dolayısıyla ( dil, din, ırk, etnik nedenler gibi... ) ücret ayrımcılığı ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada; Ücret ayrımcılığının özellikle özellikle “cinsiyete dayalı” boyutunun üzerinde durulmuştur. Aynı zamanda da ücret ayrımcılığını önlemede iş değerlemenin ne derece etkili olduğu konusu üzerinde durulmuştur. Cinsiyete dayalı ücret eşitsizliğinin nedenlerini açıklamak için bazı teorilere başvurulmuş aynı zamanda bu eşitsizlik ile ilgili olarak alınan önlemler de açıklanmıştır. Bu çalışmada yer alan bulgular; ücret ayrımcılığının önceki dönemlerde de varolduğunu ve günümüzde de devam ettiğini göstermektedir. Bununla birlikte ayrımcılığı önlemek adına, alınan önlemleri ve uygulanan politikaları da ele almaktadır..THE ROLE OF THE JOB EVALUATION IN PREVENTING THE WAGE DISCRIMINATION Job evaluation is the process of comparing a job with other jobs in an organizations and deciding how much the person who is doing the job should be paid and a process of studying the jobs’ relative value as formal and systematic. In this context, job evaluation compares jobs not personnel. So job evaluation is critically important wage structure of determining. Hard liberal perception that has arrised with industrial revolution has caused employees begin to work with low level wage and difficult conditions jobs. In this process, female work has been increased in numbers within total labor force. In the same time, wage disparity has appeared by reason of tongue, religion, ethnic group etc. This research is to examine wage disparity especially related to gender. In the same time it includes job evaluations’ effect prevention of wage disparity and the research explains theories in connection with wage disparity related gender and wage disparity preventions. In this research findings are; wage disparity that was also existing on previous period and shows to persist in going on current. All the same, the research discusses preventions and politics about disparity.