Yeni medyada dezenformasyon, manipülasyon ve yalan haber üretiminde yapay zekâ kullanımı : deepfake haber içeriği üzerine bir araştırma

Abstract

Bilgi çağının etkisi ve dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte medya ve iletişim alanlarında köklü dönüşümler yaşanmaktadır. Geleneksel bilgi üretim ve dağıtım modelleri, yerini yeni medya araçları yer almaktadır. Bu dönüşüm, bilgiye erişimi kolaylaştırmakta ve içerik üretimini daha katılımcı hale getirmektedir. Ancak bu gelişmeler, yalan haber, dezenformasyon ve manipülasyon gibi sorunların da yaygınlaşmasına zemin hazırlamaktadır. Özellikle yeni medya platformlarında hızla yayılan doğrulanmamış ve kaynağı belirsiz içerikler, kamuoyunun gerçeklik algısını zedelemekte ve toplumsal güveni sarsmaktadır. Yapay zekâ tabanlı teknolojilerin gelişimi, bir yandan medya içeriklerinin daha hızlı ve etkili biçimde üretilmesini sağlarken, öte yandan manipülasyon ve dezenformasyonun çok daha ikna edici formlarda yayılmasına olanak tanımaktadır. Bu bağlamda, gerçekliği neredeyse birebir taklit eden sahte görsel ve işitsel içerikler üretebilen deepfake teknolojisi, yeni medyada hem bireysel hem de toplumsal açıdan ciddi tehditler barındırmaktadır. Deepfake ile desteklenen dezenformasyon, manipülasyon ve yalan haber odaklı içeriklerin inandırıcılığı artmakta ve kamuoyu sistemli biçimde yanıltılmaktadır. Bu tez, yapay zekâ destekli deepfake teknolojisinin yeni medyada dezenformasyon, manipülasyon ve yalan haber üretimindeki rolü ile Türkiye’den ve dünyadan katılımcılarla farklı kategorilerdeki medya kuruluşları açısından oluşturduğu tehditleri kapsamlı bir şekilde ortaya koymaktadır. Deepfake içeriklerin üretim süreçleri, yayılma stratejileri ve toplumsal etkileri analiz edilmiş; medya kuruluşlarının bu içeriklere karşı tutumu ile bireysel, toplumsal ve kurumsal düzeyde ortaya çıkan riskler ve sistematik etkileri araştırma kapsamında değerlendirilmiştir.With the impact of the information age and the acceleration of digitalization, radical transformations are taking place in the fields of media and communication. Traditional information production and distribution models are being replaced by new media tools. This transformation facilitates access to information and makes content production more participatory. However, these developments also pave the way for the spread of problems such as fake news, disinformation and manipulation. Unverified and unsourced content, especially on new media platforms, damages the public's perception of reality and undermines social trust. The development of artificial intelligence-based technologies, while enabling faster and more effective production of media content, also allows manipulation and disinformation to spread in much more convincing forms. In this context, deepfake technology, which can produce fake visual and audio content that exactly mimics reality, poses serious threats both individually and socially in the new media. The credibility of disinformation, manipulation and fake news-oriented content supported by deepfake increases and public opinion is systematically misled. This thesis comprehensively reveals the role of artificial intelligence-supported deepfake technology in the production of disinformation, manipulation and fake news in new media and the threats it poses to media organizations in various categories with participants from Turkey and worldwide. The production processes, dissemination strategies and social effects of deepfake content are analyzed; the attitude of media organizations towards this content, the risks and systematic effects that arise at individual, social and institutional levels are evaluated within the scope of the research.