İçme suyu iletiminde terfili hatlarla cazibeli hatların birlikte kullanılmasının pompalara etkilerinin araştırılması

Abstract

Günümüzde 1,5 milyon m3 kapasitesiyle Ömerli İçme Suyu Arıtma Tesisi İstanbul'un içme suyu ihtiyacının %48’ini karşılamaktadır. Tesisteki pompaların durumu ve boru hatlarındaki debi ölçümleri uzaktan kontrol ve kumanda sistemleriyle (SCADA) anlık olarak izlenmektedir. Ancak boru içindeki akışlar, kolektör hatları ya da ölçümü yapılmayan noktalardaki suyun hareketi takip edilememektedir. Bu çalışmada, pompalı (terfili) hatlarla cazibeli hatların birlikte kullanılmasının, pompalar üzerindeki etkileri deneysel ve sayısal analizlerle incelenmiştir. Deneysel çalışmada ilk olarak yalnızca pompalar rutin çalışma düzeninde çalıştırılmış ve debileri ölçülmüştür. Daha sonra cazibeli hat da devreye alınmış ve yüksek basınçla gelen akışın pompalar üzerindeki etkileri gösterilmiştir. Cazibeli hattın pompalar üzerindeki etkileri sayısal olarak da araştırılmıştır. Bunun için Ansys Fluent 2022 R1 yazılımı kullanılmıştır. Deneysel çalışma sonucunda pompalı hatlarla nispeten daha yüksek basınçlı hatlar birlikte çalıştırıldığında, pompalarda %48’lere varan debi kaybı olduğu tespit edilmiştir. Sayısal hesaplamalar sonucunda ise pompa hattına giren yüksek basınçlı akışların, pompaların basma yönlerinde engel oluşturarak iç basıncın artmasına ve pompa debisinin azalmasına sebep olduğu anlaşılmıştır.

At the present time, Omerli Drinking Water Treatment Facility with 1.5 million capacity makes available 48% of Istanbul's clean water need. The status of the pumps in the facility and flow measurement on pipelines are monitored immediately by remote command and control systems (SCADA - Supervisory Control and Data Acquisition). Nonetheless, it could not followed that the flow in the pipe, the piping header lines or the movement of the water at the points where the measurement. In this study, the effects of using pump lines and gravity lines together on the pumps were investigated by experimental and numerical analysis. In the experimental study, at first, only the pumps were operated in routine operation and the flow rates were measured. Then, the gravity flow line coming with high pressure was put into operation and the effects of this flow on the pumps were shown. Ansys Fluent 2022 R1 software was used to see the effects of the gravity line on the pumps and understand the flow in the pipe line. In the experiment, it was detected that when pumped lines are operated together with relatively higher-pressure lines, it causes a flow loss of up to 48% in pumps. In the analyzes, it has been understood that entering of high pressure flows to the pump line causes that increasing of internal pressure and decreasing of the pump flow rate.