Eski ve yeni bölgeselleşme sürecinde Türkiye

Abstract

Dünya genelinde küreselleşme süreci hızla işlerken, bu süreç bölgeselleşme gibi yeni oluşumları da beraberinde getirmektedir. Bölgeselleşme bölgesel ekonomik entegrasyonlar yoluyla belli bir bölgede ekonomik bağımlılığı derinleştirmek olarak tanımlanabilir. Bölgeselleşmenin temel amaçları şu şekilde sıralanabilir: Daha büyük pazarlara girmek, ticaretin serbestleşmesini sağlayarak ekonomik büyümeyi desteklemek, uluslararası rekabeti arttırmak ve siyasi anlamda ortaklıkları çoğaltmak. Bölgeselleşmeyi eski ve yeni olmak üzere ikiye ayırabiliriz. 1950’li ve 1960’lı yıllarda ortaya çıkan bölgesel birleşmelerde askeri ve politik nedenler ön plana çıkmıştır. 1980’li yıllarla beraber ülkeler arasında ekonomik işbirliği sağlamak amacıyla oluşturulan, ithal ikameci politikalar izleyen bölgesel oluşumların yerini yeni, ekonomik olmakla beraber siyasi ve hukuki özellikler de taşıyan, ihracata yönelen, daha derin ve daha geniş oluşumlar almıştır. AB, NAFTA, APEC, ASEAN yeni bölgeselleşme sürecindeki önemli entegrasyon hareketlerindendir. Türkiye de eski ve yeni bölgeselleşme süreçlerinden etkilenmiştir. İthal ikameci politikalardan ihracata yönelik politikalara geçen Türkiye serbestleşme yolunda önemli adımlar atmıştır. Piyasa mekanizmasını benimseyen, tarifelerde yüksek oranlarda indirim yapan, küresel rekabeti destekleyen, AB’ye girme hazırlıkları içerisinde bulunan Türkiye yeni bölgeselleşme sürecine uyum sağlamıştır. Türkiye AB ile ilişkilerinde kritik konularda kararlı tutumunu sürdürmeli ve yapısal reformları tamamlamalıdır. Türkiye üyesi olduğu Ekonomik İşbirliği Teşkilatı ve Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü ile ilişkilerini daha da geliştirmeli ve bu bölgelerdeki potansiyeli değerlendirmelidir.

Globalization process brings out new formations like regionalization while working fastly all over the world. Regionalization can be defined as deepening economic dependency by regional economic integrations in a region. The main purposes of regionalization can be defined as; getting into greater markets, supporting economic growth by providing trade liberalisation, raising international competition and enhancing partnerships in political area. We can classify regionalization in two groups such as old and new regionalization. Military and political reasons are striking in regional integrations which appear in 1950’s and 1960’s. After 1980’s new, export oriented, deeper and wider integrations that have political and jural characteristics displace of the old ones which have import substitution policies and created to provide economic cooperation between countries. In new regionalization process AB (EU), NAFTA, APEC, ASEAN are the examples of important regional integrations. Turkey has also been affected from old and new regionalisation process. Turkey which has moved from import substitution policies to export oriented policies, has taken important steps in the way of liberalization. Turkey, which assumed market mechanism, decreased tariff rates, supports global competency, prepares to be involved in EU, has accorded to new regionalism. In its relationship with EU, Turkey has to continue its resolute attitude in critical subjects and complete structural reforms. Being a member of Economic Cooperation Organization and Black Sea Economic Cooperation, Turkey has to develop its relationships with these organizations and evaluate the potential of these regions.