Türkiye’de anayasa şikayeti (insan hakları Avrupa mahkemesi ve Almanya uygulaması ile mukayeseli bir inceleme)

Abstract

TEZ ÖZETİ Anayasa şikâyeti, 1982 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda 12 Eylül 2010 yılında yapılan değişiklikle Türkiye hukukuna girmiştir. Bu çalışmada anayasa şikâyeti hakkının Türkiye’deki uygulaması, mehaz Almanya uygulaması ve uyumluluk sağlanmak istenen İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi sistemindeki bireysel başvuru usulü dikkate alınarak incelenmiştir, mevcut ve potansiyel sorunlar çözümlenmiştir. Yapılan incelemeye göre Türkiye’de anayasa şikâyeti hakkı, prensip itibariyle karşılaştırılma yapılan uygulamalarla paralel niteliklere sahiptir. Ancak uygulamada karşılaşılacak bir takım sorunların aşılması için Türkiye Anayasa Mahkemesi’nin mukayeseli hukuk tecrübelerini dikkate alarak, bazı yorum faaliyetlerinde bulunması ve yasa koyucunun da konuyla ilgili bazı mevzuat değişikliklerine girmesi gerekmektedir.

The constitutional complaint entered into Turkish law on September 12, 2010 with the amendment of the 1982 Constitution of Republic of Turkey. In this study, the implementation of the constitutional complaint in Turkey and the implementation of the referenced Germany are analyzed and existing or potential problems are solved by considering the individual application procedure in the European Convention on Human rights, which is required to comply with. According to this study, the right of constitutional complaint in Turkey has parallel qualifications with the compared implementations in principle. To overcome the problems encountered in practice, it is necessary the articles to be interpreted by the Constitutional Court by considering the comparative law experiences.