Hormona dirençli prostat kanserinde PSA’nın ikiye katlanma süresinin hastalığa bağlı yaşam süresiyle ilişkisi

Abstract

Hormona dirençli prostat kanseri (HDPK)’nde hastalığın seyrinin öngörülmesini sağlayacak belirteçlere ihtiyaç duyulmaktadır. Başlangıçtaki PSA değeri, Gleason skoru, metastazların yeri ve sayısı bu amaçla kullanılmakla beraber, yeterli değildir. PSA’nın ikiye katlanma süresi (DTPSA) prostat kanserinde hastalığın seyrinin belirlenmesi amacıyla kullanılmaya başlanmış ve elde edilen ilk veriler umut verici olmuştur. Bu çalışmada DTPSA değerinin HDPK hastalarında yaşam süresi ile ilişkisi araştırılmıştır. Bu retrospektif çalışmaya 1999-2004 yılları arasında kliniğimize başvurmuş olan, hormonal tedaviye direnç gelişmiş ve izlemlerinde yeterli bilgi bulunan 33 hasta alındı. Hastaların başvurudaki PSA değerleri, Gleason skorları, metastatik hastalığın derecesi, DTPSA değerleri, yaşam süreleri kaydedildi. SPSS 13,0 istatistik paket programı kullanılarak hastaların bu değerleri ile yaşam süreleri arasındaki ilişki araştırıldı. Yaş ortalaması 70 (56-92) yıl olarak hesaplandı. Başvurudaki ortalama PSA değerleri 167,8 (min: 2,5, maks: 1399) ng/dl olarak saptandı. Bu hastaların 6 tanesi halen hayatta olup, 27 tanesi vefat etmişlerdi. Hormona dirençli hale geldikten sonra ortalama yaşam süresi 20,8 ay olarak hesaplandı. DTPSA değeri 4,7 ayın altında olan hastalarda ortalama yaşam süresi 16 ay (medyan: 10,5 ay) iken, 4,7 ay ve üzerinde olanlarda 31,7 ay (medyan: 31,4 ay) olarak bulundu (p=0,01). Yaşayan hastalarda hormonal tedaviye direnç geliştikten sonraki ortalama yaşam süresi (çalışma tarihine kadar olan süre) 26 ay (medyan: 15,8) olarak saptanırken, ölmüş olan hastaların 18,9 ay (medyan: 11,6) olarak bulundu. Hormona dirençli prostat kanserli hastalarda DTPSA değerinin yaşam süresiyle doğrudan ilişkili olduğu görülmektedir. DTPSA değeri 4,7 aydan fazla olan olgularda beklenen yaşam süresi ortalama olarak iki kat daha fazladır. Bu bulgular DTPSA değerinin söz konusu hasta grubunda prognostik bir etken olarak kullanılabileceğini göstermektedir

Introduction: Surrogate end points are needed in prediction of prognosis in hormone resistant prostate cancer (HRCP). Initial PSA value, Gleason score, extent of metastatic spread and number of metastases have been used for this purpose with limited value. PSA doubling time (DTPSA) has been used in defining the prognosis in prostate cancer and initial results have been hopeful. In this study we analyzed the relationship between DTPSA and patient survival in a cohort of HRPC patients. Materials and Methods: In this retrospective study, 33 patients who were admitted to our department between 1999 and 2004 with the emergence of resistance to hormonal therapy and complete follow-up data were included. The initial PSA value in their first visit, Gleason score, extent of metastatic spread, DTPSA values and survival status were recorded. SPSS 13.0 statistical packet program used for the analysis of the relationship between these variables and survival status. Results: The mean age was 70 (between: 56-92) years. The initial mean PSA value in the first visit was 167.8 (min: 2.5, max: 1399) ng/dl. A total of 27 patients died of their disease and 6 were still alive at the time of data analysis. Subsequent to the emergence of hormone refractory state, mean survival was determined as 20.8 months. Mean survival was 16 months (median: 10.5 months) for those patients with DTPSA value less than 4.7 months and 31.7 (median: 31.4) months in patients with DTPSA value 4.7 months or greater (p=0.01). Mean survival time for the patients who were still alive at the time of analysis was 26 months (median 15.8 months) and it was 18.9 months for the deceased (median 11.6 months). Conclusion: There appears to be a direct relationship between DTPSA and survival in the patients with hormone resistant prostate cancer. For those with DTPSA value greater than 4.7 months, the expected survival was twofold longer. These results indicate DTPSA can be utilized as a prognostic factor in this group of patients