Türk hukuku bakımından vergi idaresinin işlem ve uygulamalarına olan güvenin korunması ilkesi

Abstract

ÖZETGüvenin korunması ilkesi, vergi idaresinin işlem ve/ veya uygulamalarıyla vergiödevlisinde güven temeli oluşturduğu durumlarda söz konusu güven temeline istinadentasarruflarda bulunan vergi ödevlisinin iyiniyetini koruyan ilkedir. Anayasal temellerinihukuk devleti ilkesi ile demokrasi ilkesinden almaktadır.Vergi idaresinin güven temeli oluşturan işlemlerinin hukuka aykırı olması ihtimalinde,“idarenin hukuka uygun hareket etme” zorunluluğu ile hukuka aykırı işlemin ilgilideoluşturduğu “güven”in korunması gerekliliği karşı karşıya gelmektedir. Bu ihtimalde, güveninkorunması ilkesi kapsamında iyiniyetli vergi ödevlisinin korunması gerekmektedir.Güvenin korunması ilkesi bünyesinde, bir yandan geriye yürüme yasağını, diğeryandan ise yasa uygulamasına olan güvenin korunması ilkesini barındırmaktadır. Geriyeyürüme yasağı devletin üç erki (yasama, yürütme, yargı) için de söz konusu olabilecektir.Ancak çalışmamız kapsamında, yürütme erkinin işlemlerindeki geriye yürüme yasağı ileağırlıklı olarak “yasa uygulamasına olan güvenin korunması” incelenecektir.

ABSTRACTThe principle of protection of trust is the principle that protects the good faith of thetaxpayer, who makes savings on the basis of the trust in cases where the tax administrationprovides a basis of trust in the taxpayer through transactions and/ or practices. This principal’sconstitutional basis is developed on the principle of the rule of law and democracy.In case the transactions of the tax administration, which constitute the basis of trust areunlawful, “the obligation of the administration to act lawful” and the necessity to protect the“trust” created by unlawful act of administration conflict. In this case, it is necessary toprotect the good faith taxpayer under the principle of protection of trust.The principle of protection of trust includes the prohibition on retrospectivity on theone hand, and the principle of protection of trust of application of law on the other. Theprohibition of retrospectivity may also apply to the three powers of the state (legislative,executive, judicial). However, within the scope of our study, the prohibition of retrospevtivitywill be examined mainly on “protection of trust of application of law”.