Değer yaratma ve değer elde etme ekseninde entelektüel sermayenin etkin yönetimi ve entelektüel sermayeyi geliştirmeye yönelik faaliyetlerin işletmelerin performans çıktılarına etkisi üzerine bir araştırma

Abstract

Bilgi toplumunu oluşturan dinamiklerin ortaya çıkmasıyla birlikte ekonomide hızlı bir değişim süreci başlamış ve bilgi ekonomisi olarak da tanımlanan bu değişim süreci işletmelerin üretim faktörlerinin sıralamasında değişikliklere neden olmuştur. Bütün yaşamın bilgiye endeksli bir hale geldiği, bu arada bilginin madde ve enerjinin önüne geçerek artık bir mal veya hizmete en çok değer katan üretim faktörü haline gelmiş olduğu günümüzde, işletmeler, varlıklarını sürdürebilmek için ihtiyaç duydukları bilgiyi elde etmek, üretmek, kullanmak, depolamak ve her yönden kontrol etmek yani kısaca yönetmek için gerekli süreçleri izlemek zorundadırlar. Ancak işletmelerin ihtiyaç duydukları bilgiyi üreten, transferini sağlayan ve kazanca dönüştüren varlıkları, entelektüel sermayelerini oluşturan maddi olmayan varlıklarıdır ve en önemlisi de hiç kuşkusuz insandır. Demek ki işletme yöneticilerinin entelektüel sermayeyi anlaması, ölçmesi, geliştirmesi, yenilemesi ve değer haline dönüştürmesi için işletme potansiyelinden (örgütsel ve bireysel yetkinliklerinden) azami ölçüde yararlanacak yöntemler ortaya koyması, günümüzün kıyasıya rekabet ortamında ayakta kalabilmek için bir zorunluluk haline gelmiştir. Bu amaçla ortaya konan çabalar, gerçekleştirilen faaliyetler, işletmelerin performanslarını, dolayısıyla kârlılıklarını artıracak ve asıl amaçlarına ulaşmalarını önemli oranda kolaylaştıracaktır. Entelektüel sermaye kavramına gösterilen ilgi açısından ülkemizdeki durum pek parlak değildir. Bu nedenle henüz başlangıç aşamasında olan entelektüel sermaye ile ilgili çalışmaların ülkemizde de başlaması, iş dünyasının da konuya gereken ilgiyi göstermesi, hem işletmelerimiz için hem de tüm toplum için çok faydalı olacaktır. Bu çalışmanın amacı; konuyu tamamıyla yönetim bakış açısından ele alarak, günümüz işletmelerinde entelektüel sermayenin daha etkin nasıl yönetilmesi gerektiğini irdelemek ve bu amaçla ortaya konan çabaların, işletmelerin performanslarına etki edip etmediğini araştırmaktır. For the last two hundred years, neo-classical economics has recognised only two factors of production: labour and capital. This is now changing. Information and knowledge are replacing capital and energy as the primary wealth-creating assets, just as the latter two replaced land and labor 200 years ago. In addition, technological developments in the 20th century have transformed the majority of wealth-creating work from physically-based to knowledge-based. Knowledge is recognised as a durable and more sustainable strategic resource to acquire and maintain competitive advantages. Organizational capabilities are based on knowledge. Thus, knowledge is a resource that forms the foundation of the company's capabilities. Today's business world is characterised by phenomena such as e-business, globalisation, higher degrees of competitiveness, fast evolution of new technology, rapidly changing client demands, as well as changing economic and political structures, and technology and knowledge are now the key factors of production. Since now, the only comparative advantage a company will enjoy will be its process of innovation - combining market and technology know-how with the creative talents of knowledge workers to solve a constant stream of competitive problems--and its ability to derive value from information. In this new context companies need to develop clearly defined strategies that will give them a competitive advantage. The key challenge for companies who want to make a difference is not only to develop contexts for future growth. It will take more than to communicate intangibles, of course. We are now an information society where intangibles management is essential. This study investigates the effective management of intangibles and the impact of intangibles-developing-activities on the performance of companies.