Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları bağlamında özel hayatın gizliliğini ihlal suçu

Abstract

Özel hayatın gizliliği hakkı, temel insan haklarından biri olarak kabul edilmesine rağmen ceza hukuku kapsamında tüm yönleriyle koruma altına alınması çok daha sonra gerçekleşebilmiştir. Özel hayatın gizliliği ihlal suçunun ihdas edilmesiyle birlikte özel hayat kavramının hangi unsurları içerdiği ve gizliliğin kime karşı ne ölçüde korunabileceği hususlarında mahkemelerce kapsamlı değerlendirmeler yapılması gerekmiştir. Şüphesiz ki özel hayat alanının tanımı ve içeriği yeni koşullarla birlikte değiştiğinden özel hayatın gizliliği suçunun da zaman içerisinde yeniden yorumlanması ihtiyacı doğmaktadır. Bu durumda maddi gerçeği araştıran ve suç tipini somut olaya tatbik eden mahkemelerce Türk Anayasa Mahkemesi ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin özel hayatın gizliliği hakkı bağlamında verdiği kararların yol gösterici özelliğinden faydalanılması önem arz etmektedir. Belirtilen yargı mercilerinin ve düzenlemelerin çeşitli olması, olayları ele alma ve inceleme yöntemlerini farklı kılsa da tümünün özel hayatın gizliliği hakkının güvence altına alınmasına hizmet ettiği düşünüldüğünde bir mahkemenin diğerinin iyi uygulamalarını göz önüne alarak kararlar vermesi ve hakkın koruma alanını bu yolla genişletmesi eşsiz bir kazanım olacaktır. Bu kazanımın gerçekleşebilmesine bir adım dahi olsa yaklaşma amacıyla kaleme alınan tez çalışmasıyla, ilgili mahkemelerin kararları ile Yargıtayın bakış açışı ortaya konulmuş ve özel hayatın kapsamının ve sınırlarının yorumlanması konusunda çaba gösterilmiştir. Bu yapılırken özel hayatın gizliliğini koruma altına alan ulusal ve uluslararası düzenlemelere ve mekanizmalara yer verilmiştir. Ayrıca özel hayatın ceza hukukuyla korunmasına ilişkin karşılaştırmalı hukuktaki uygulamalara da değinilmiştir.

Although the right to privacy has been accepted as one of the basic human rights, it has been taken under the protection of criminal law with its all aspects lately. After the violation of the privacy accepted as a crime, it has been needed to decide comprehensive determination of the aspects of the private life and the extent of the privacy which could be protected against others by the courts. There is no doubt that the definition and the scope of private life changes with the new circumstances. Therefore, the crime of the violation of the privacy also needs to be reinterpreted by the time. Within this context, it is important that the courts while determining whether the violation of the criminal rules of privacy occurred or not, should benefit from the guiding references of the decisions of Turkish Constitutional Court and the European Court of Human Rights related with the right to privacy. Because of the variety of judicial authorities and legislation, decisions and proceeding differ from court to courts. Hence, it will be an enormous achievement that if the courts could consider other courts' good practices in terms of enhancing the protection of the right of privacy. This thesis aims the put a step forward to reach the mentioned achievement by the examining the approach of the district courts and the court of cassation with explaining the interpretation of the scope and the limits of the right of privacy. In order to do this, national and international legislation and mechanisms that protect the privacy of private life are mentioned.