Türkiye’de çok yıllı bütçelemeye geçişin yatırımlar üzerindeki olası etkileri

Abstract

TÜRKİYE’DE ÇOK YILLI BÜTÇELEMEYE GEÇİŞİN YATIRIMLAR ÜZERİNDEKİ OLASI ETKİLERİ Son yıllarda bütçe sistemleri arasında yerini alan çok yıllı bütçeleme sistemi taşıdığı birçok yenilikle uygulanmaya başlandığı ülkelerde kamu mali yönetim anlayışını da değiştirmiştir. Çok yıllı bütçeleme yaklaşımı ile devlet orta vadeli hedeflerini belirlemekte ve bunları gerçekleştirmek için gerekli harcamaları ve bu harcamalar için gerekli kaynakları tespit etmekte ve duyurmaktadır. Böylece kamu mali yönetimine şeffaflık, hesap verilebilirlik ve mali disiplin kavramları da yerleşmiş olmaktadır. Aynı zamanda çok yıllı bütçeleme uygulaması politika-plan-bütçe ilişkisinin kurulmasını da amaçlamaktadır. Bu çerçevede özellikle gelişmekte olan ülkeler için temel bir sorun olan kamu yatırım harcamalarının hükümet stratejileri ve öncelikleri dikkate alınarak bir planlama dahilinde bütçe içine alınması büyük önem arz etmektedir. Aynı zamanda çok yıllı bütçeleme anlayışının merkezinde kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması esası vardır. Türkiye’de genel olarak kamu yatırımlarının verimsizliğinden bahsedilmektedir. Bu çalışmada Türkiye’de çok yıllı bütçelemeye geçişin yatırımlar üzerinde meydana getirebileceği olası değişikliklere dikkat çekmek amaçlanmıştır. Türkiye’de çok yıllı bütçelemeye 2006 yılında geçilmiş olması sebebiyle, bu sistemi daha önce uygulamış ülkelerin yatırımlarında meydana gelen değişimler dikkate alınarak bir öngörü yapılmaya çalışılmıştır. 2006 yılından bu tarafa meydana gelen değişimler ve tahmini rakamlar üzerinden yapılan hesaplamalar neticesinde ortaya çıkan sonuçların bu öngörüyle tutarlılığı karşılaştırılarak olası etkilerin yönü belirlenmeye çalışılmıştır.

POSSIBLE IMPACTS OF TRANSITION INTO MULTI-YEAR BUDGETING ON INVESTMENTS IN TURKEY With its innovative aspects, the multi-year budgeting system, recently taking its place among the budget systems, changed public finance management approaches in the countries it is applied. With multi-year budgeting approach, government defines its medium term objectives; and determines and announces expenditures required for achieving these objectives, and necessary resources of these expenditures. Therefore concepts like transparency, accountability and fiscal discipline are also embedded into the public finance management. Multi-year budgeting practice also aims at establishing policy-plan-budget relation. Within this framework, it is crucial to include public investment expenditure, which is a main problem for especially developing countries, into the budget within the scope of a plan by considering government strategies and priorities. Furthermore; there is effective, economic and efficient utilization of the public resources at the heart of the multi-year budgeting. In Turkey, inefficiency of the public resources is a general issue. In this study, it is aimed to note the possible changes in the investments to be resulted from transition into the multi-year budgeting. As Turkey introduced the multi-year budgeting in 2006, it is tried to make a projection by taking into consideration the changes in the investment characteristics of the countries previously implemented this system. Consistency of the results of the calculations made through the changes seen since 2006 and estimated figures are compared with this projection and direction of the possible impacts are tried to be identified.