Sibirya Türk destanlarında kötülük kavramının incelenmesi

Abstract

ÖZETBu çalışmada Sibirya Türklerinden Altay, Hakas, Tıva, Şor ve Yakutlara ait seçili destan metinleri üzerinden kötülük kavramının incelenmesi hedeflenmiştir. Kötülük kavramının fiziki, felsefi, dini ve mitolojik açılardan ele alınmasıyla destan metinleri üzerinden Sibirya Türklerinin kötülüğü nasıl algıladıkları ortaya konmuştur. Çalışmada “Kötülük” önce mahiyeti bakımından ahlaki kötülük, fiziki kötülük ve metafizik kötülük olarak incelenmiş daha sonra kaynakları ve nedenleri, ortaya çıkış biçimleri, sonuçları ve etkileri, kötülükle nasıl mücadele edildiği ve neticeleri incelenmiştir. Sibirya Türklerinden sadece Altay, Hakas, Tıva, Şor ve Yakut Türklerine ait destan metinleri rastgele seçilmiştir. Sibirya Türklerine ait destan metinlerinin sayıca fazla olması, bazılarına ulaşılamaması ve zamansal sınırlılıklar göz önünde bulundurularak araştırmada yalnızca seçilen destan metinleri incelenmiştir. Yapılan tüm bu çalışmalar neticesinde Sibirya Türklerinin yaşam şekilleri ve dünya görüşlerinden yola çıkarak kötülüğe bakış açılarının tespiti yapılmıştır. Sibirya Türklerinin halk kültürüne mal olmuş ve nesilden nesile aktardıkları gelenekleri ve bakış açılarını destan metinleri üzerinden incelemenin ve bu sayede elde edilen sonuçların bundan sonra yapılacak çalışmalarda kolaylık sağlayacaktır.

ANALYZE THE CONCEPT OF THE BADNESS IN SIBERIAN TURKS EPICS This thesis intends to analyze particular epic texts in the concept of badness from some of the Sibirian Turks; Altai, Khakas, Tuvan, Shor and Yakut. It has been tackled how Siberian Turks perceive badness in the epic texts by taking the concept of badness from the physical, philosophical, religious and mythological perspectives. In this study, badness was first analyzed as moral badness, physical badness and metaphysical badness in terms of nature, then its sources and reasons, forms of emergence, consequences and effects, how to combat badness and its consequences. Of the Siberian Turks only these epic texts belonging to Altai, Khakas, Tuvan and Shor Turks were randomly selected. Only selected epic texts have been analyized in the study, considering that the number of epic texts belonging to the Siberian Turks is rather large, some are inaccessible and time limitations. As a result of all these analyzes, the lifestyle of Siberian Turks and their view of badness from the world viewpoints were determined. The traditions of the Siberian Turks, which belong to the folk culture and are transmitted from generation to generation and analyze the points of view through the epic texts and the results obtained at this point will facilitate the future works.