Sermaye ve kar yedeklerinin işletmeler üzerindeki etkileri, vergi kanunları karşısındaki durumu ve muhasebeleştirilmesi

Abstract

Çalışmada, Tekdüzen Hesap Planında 52 Sermaye Yedekleri ve 54 Kâr Yedekleri hesap gruplarında izlenmekte olan sermaye ve kâr yedeklerinin oluşması anından kullanılması aşamasına kadar geçen bütün süreçlerde, bu hesapların işletmeler üzerindeki olumlu ve olumsuz etkileri, TTK, SPK ve Vergi Kanunları karşısındaki durumu, konuya ilişkin tereddüt yaratan ve tartışmalı hususlara açıklanmış ve konuya ilişkin örnekler verilmiştir. Sermaye yedekleri hesap grubunda yer alan hesaplar enflasyondan dolayı oluşan fiktif kârların vergilendirilmesini önlemek amacıyla vergi kanunlarınca düzenlenen kısmi düzeltme niteliğine sahip uygulamalardır. Dolayısıyla işletmelerin bilanço kalemlerinde enflasyondan dolayı oluşan bozulmaları önleyecek ve gerçek kâr zararı ortaya koyarak vergilemeyi sağlayacak enflasyon muhasebesi uygulamalarının hiç vakit kaybetmeden uygulamaya geçirilmesi gerekmektedir. Kâr yedekleri hesap grubunda yer alan hesaplarda genel anlamda işletmenin mali yapısını güçlendirici ve

sermayesini koruyucu nitelik taşıyan TTK'nca düzenlenen uygulamalardır. Her ne kadar kâr dağıtımının vergisel boyutu dikkate alınarak kâr dağıtımı yapmamak ne kadar hatalı ise, işletme ihtiyacından fazla yedek akçe ayrılması da o kadar hatalı olacaktır. Dolayısıyla işletmeler bu konuda uygun bir denge sağlamalıdır. Sermaye ve kâr yedekleri hesap grubunda yer alan hesaplara yönelik TTK'nda, Vergi Kanunlarında ve SPK'nda yer alan düzenlemelere ilişkin tereddüt yaratan ve farklı uygulamalara konu olan hususlar gerekli düzenlemeler yapılarak bir an önce çözüm bulunarak ortadan kaldırılmalıdır. SUMMARY The main goal of this thesis is to investigate positive and negative effects occurring in forming and using 52 Capital Reserves and 54 Profit Reserves of Turkish Uniform Chart Of Accounts on enterprises. Differences between applications of Turkish Commercial Law, Tax Procedure Law and Capital Market Board Regulations are also sentenced through out the thesis. Moreover, studying and developing solutions to real life problems of these accounts are made to instruct firms and related parties. Accounts which are involved in Capital Reserves Group are regulated by Tax Authorities due to avoid unreal profits raised by inflation. Hence, accounting policies for inflationary periods should be implemented to realize actual profit ( or loss ) and actual taxation/ Accounts which are classified in Profit Reserves Group are defined by Turkish Commercial Law to improve and to protect enterprises' fiscal structure and capital. A common misapplication by firms is not distributing profit of the period to its' shareholders due to taxation concerns. In addition to these, firms tend to credit more ' Legal Reserves then required. The conflicts, subject to capital reserves and profit reserves, between Turkish Commercial Law, Tax Law and Capital Market Board Regulations have to be clarified immediately by making the necessary changes.