Endekse dayalı vadeli işlem sözleşmeleri ve İMKB uygulaması

Abstract

Bir hisse senedi endeksini, belirli bir tarihte, belirli bir fiyattan alma ya da satma yükümlülüğü getiren sözleşmeler olarak tanımlanan endekse dayalı vadeli işlem sözleşmeleri, dünyada ilk kez 24 Şubat 1982 tarihinde, Value Line endeksi üzerine düzenlenerek, Kansas City Borsası’nda işlem görmeye başlamıştır. Yatırımcılar bu sözleşmeler sayesinde, gelecekteki fiyat risklerine karşı korunma ihtiyaçlarını karşılamaktadırlar. Ayrıca yatırımcılara piyasaların gelecekteki yönü hakkında yatırım yapma fırsatı sağlayan bu sözleşmeler, piyasaların daha likit olmasını ve fiyatların daha gerçekçi olarak oluşmasını da sağlamaktadır. Uluslararası piyasalarda rekabet edebilmek amacıyla dünyanın birçok ülkesinde kullanılan risk yönetim araçları, ülkemizde de VOB’un 04 Şubat 2005 tarihinde faaliyete geçmesiyle birlikte kullanılmaya başlanmıştır. Çalışmanın uygulama bölümünde, VOB’un sunduğu ürünlerden biri olan İMKB 30 endeksi üzerine düzenlenen VOB-İMKB 30 sözleşmeleriyle, piyasada meydana gelen fiyat değişikliklerine karşı etkin bir riskten korunmanın sağlanıp sağlanamayacağı gösterilmeye çalışılmıştır. Tartılı beta yöntemi ve regresyon analizi yardımıyla yapılan işlemler sonucunda, yatırımcının Nisan 2005 sözleşmesiyle, portföyünü yaklaşık olarak % 98 etkinlikle riskten koruduğu belirlenmiştir. Stock index futures have been determined as a legal liability of buying and selling a stock index with a specified date and price. The first stock index futures contract in the world, the Value Line Index at the Kansas City Board of Trade, opened for trading on February 24, 1982. The investors have been protected against the price risk, which will occur in the future time with the help of these contracts. In the meantime, stock index futures contracts provide the opportunity of making investment parallel to the direction of the whole economy. At the same time, the stock markets will be more liquidated and the prices will be more accurately in accordance with these contracts. Risk management tools used as competence purpose in the international markets of the world have started to be functioning in Turkey with the initiation of Turkish Derivatives Exchange (TurkDEX), on the date of February 4, 2005. TurkDEX-ISE 30 contracts, being one of the products of TurkDEX, are written on ISE National-30 Index. In the application chapter of the study, it has been tried to point out the usage ability of these contracts as an effective hedging strategy, against price changes in the market. As a result of operations used through the help of weighted beta method and regression analysis, it has been determined that the portfolio of the investor has been hedged with 98 % efficiency, by April 2005 contract.