Abdülbaki Gölpınarlı’nın eserlerinde Hz. Ali Tasavvuru: kaynakları ve etkileri

Abstract

Abdulbaki Gölpınarlı Türkiye’nin yetiştirdiği en önemli alimlerden biridir. Onun eserlerini çeviriler ve telifler şeklinde gruplandırabiliriz. Çevirileri tasavvuf klasiklerini kapsar, kendi yazdığı eserlerde de tasavvuf, edebiyat ve İslam tarihi konularına yer verir. Caferi olan Gölpınarlı İslam’a dair yazdığı eserlerin çoğunda Hz. Ali ve onun gaspedilen hilafet hakkını anlatır. Hz. Ali’nin çocukluğu, Hz. Peygamber’in yanında ki hayatı, savaşlarda gösterdiği kahramanlıklar, Hz. Fatma ile olan evliliğini etraflıca anlatır. Hz.. Ali’nin masum olduğuna, hilafetini Kuran’da bildirildiğini ve hilafetin sonsuza dek onun soyundan gelen seçilmiş 12 imama ait olduğunu savunur. Hz. Ali’nin hilafeti ile ilgili delilleri şunlardır: Menzile ve Sakaleyn hadisleri, Mubahele ve Meveddet ayetleri, Hz. Ebubekir’in ardından yollanıp yeni ine ayetleri halka duyurması ve Gadir- i Hum esnasında Maide suresinin 67’nci ve üçüncü ayetlerinin inmesi böylece İslamın tamamlanması ve Hz. Peygamber’in yazılamayan vasiyetini sıralar. Bu delilleri ayrıntılarıyla anlatan Gölpınarlı Hz. Peygamber’in vefatından sonra halife seçimi sırasında olanlar Hz. Ali’nin dışlanması ve Fedek olayını anlatır. Gölpınarlı İslam birliğinin bozulmaması için ilk üç halife devrinde Hz. Ali’nin uzlaşmacı bir tavır sergilediğini anlatır. Hz. Ali döneminin önemli olayları Cemel,Sıffın ve Nehrevan savaşlarıdır. Ortaya çıkan Hariciler İslamda ana gövdeden ayrılan ilk siyasi mezheptir. Birçok Şii alimin aksine Gölpınarlı Kuran’da tahrif iddialarını red eder. Gene onda Hz. Peygamberi geri plana iten bir tavra ve mezhep taassubuna da rastlanmaz.

– ÖZET Abdulbaki Gölpınarlı is one of the most important scholar of Turkey. We can classify his books in two main categories; translations and the books he wrote.He translated the most important books of islamic mysticism. He wrote books about islamic mysticism literature and islamic history. Gölpınarlı was a Caferi. He wrote books abaut Hz. Ali and leadership of İslamic comunity which was taken from Hz. Ali. He explains chilhood of Hz. Ali, his life in Hz. Muhammed’s house, his acts in wars, his marriage with Hz. Fatma. Gölpınarlı believes that Ali is innocent and his responsibility explained in Kuran and leader of islamic cominity must be Hz. Ali and chosen 11 men from his family. Gölpınarlı’s proof abaut Hz. Ali’s leadership depends on “Menzile” and “ Sakaleyn” events, three important sura from Kuran and the event of Gadir-i Hum. He explains these proofs with details. After the death of Prophet Muhammed muslims chose their leader. Muslims excluded Haşimoğulları and Hz. Ali. Gölpınarlı also explains us Ali’s behaviours during the leadership of the fisrt three caliph. In Ali’s leadership three important war happened. These are Cemel, Sıffın and Nehrevan. During these days we recognize a group called Harici which was the first political group seperated from the main part. Gölpınarlı thinks nothing changed in Kuran in opposite to the other Şii’s. He cares abaut the leadership of Hz. Ali but he didn’t give us enough information about Hz. Ali’s behaviour. We can say he is a equable Şii.