Türkiye’de katılım bankacılığı ve 2015-2019 dönemi arası kamu katılım bankacılığının sektöre etkileri

Abstract

Bu tezde 2015 yılında faaliyete başlayan kamu katılım bankalarının katılım bankacılığına olan etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. 2016 yılında faaliyetlerine son verilen Bank Asya Katılım Bankasının, katılım bankacılığına vermiş olduğu zararın tespiti ve bu zararın finans sektörüne etkisini azaltmak için kurulan kamu katılım bankalarının sektöre etkisinin incelenmesi çalışmanın bir diğer amacını oluşturmaktadır. Küresel bankacılık sistemi faize dayalı bir yapı benimsediği için dini hassasiyetleri olan kişiler tarafından pek tercih edilmemektedir. Bu kapsamda faizsiz ekonomik faaliyetler vaadeden ‘‘finans kurumları’’ Türkiye’deki ilk yolculuğuna 1985 yılında başlamıştır. 2005 yılında ‘’katılım bankacılığı’’ ismini alan bu finans kurumları, yıllar içerisinde gelişerek finans ve bankacılık sektöründeki payını hızla büyütmüştür. Türkiye’deki yolculuğuna, 2015 yılına kadar sadece özel girişimle devam eden katılım bankacılığı sektörü, kamu kesiminin de faizsiz finans sistemine olan ilgisiyle toplam bankacılık sistemi içerisindeki payını arttırmaya devam etmektedir. 2015 yılında Türkiye’de ilk olarak Ziraat Katılım Bankası daha sonra Vakıf Katılım Bankası ve Emlak Katılım Bankası’nın kurulmasıyla üç kamu katılım bankası faaliyetlerine başlamıştır. Finansal sistem Çalışmanın amaçları ve hedeflerine uygun olarak belirlenen araştırma sorularına yanıt aranırken hem nitel hem de nicel araştırma yöntemlerinden faydalanılmıştır. Çalışma konusunun seçilmesindeki neden Kamu katılım bankalarının mali bilanço ve konsolide verileri ışığında katılım bankacılığı sektöründeki payının hesaplanmasıdır. Sonuç olarak kamu katılım bankalarının 4 yıllık faaliyet sürecinde dört özel katılım bankasının sektördeki payına ancak ulaşabildiği tespit edilmiştir.This thesis aims to analyze the impact of public participation banks, which started operations in 2015, on participation banking. Another purpose of the study is to determine the damage caused by Bank Asya Participation Bank, which was terminated in 2016, to participation banking and to examine the impact of the public participation banks established to reduce the impact of this loss on the finance sector. Since the global banking system adopts a structure based on interest, it is not preferred by people with religious sensitivity. In this context, financial institutions, which promise interest-free economic activities, established in Turkey in 1985. These financial institutions, which were named participation banking in 2005, have grown over the years and rapidly increased their share in the finance and banking sector. The participation banking sector, which continued its journey in Turkey only with private enterprises until 2015, continues to increase its share in the total banking system with the interest of the public sector in the interest-free finance system. In 2015, with the establishment of Ziraat Participation Bank, then Vakıf Participation Bank and Emlak Participation Bank in Turkey, three public participation banks started their activities. Both qualitative and quantitative research methods have used while searching for answers to research questions determined in accordance with the aims and objectives of the study. The reason for choosing the subject of study is the calculation of the share of public participation banks in the participation banking sector in the light of financial balance sheets and consolidated data. As a result, it is determined that public participation banks could only reach the share of four private participation banks in the sector during the 4-year operating period.