İngilizce dil öğretimi kitaplarında toplumsal cinsiyetin temsili üzerine karşılaştırmalı bir çalışma : Türkiye, Almanya ve Avusturya

Abstract

İngilizce dil öğretimi kitaplarında toplumsal cinsiyetin temsili üzerine karşılaştırmalı bir çalışma : Türkiye, Almanya ve Avusturya Çalışmanın temel amacı farklı ülkelerde toplumsal cinsiyet eşitliğinin İngilizce dil öğretimi ders kitaplarına yansımasının incelenmesi ve karşılaştırılmasıdır. Araştırmaya konu olan ülkeler, Birleşmiş Milletler Kalkınma nın hazırlamış olduğu “2023 Cinsiyet Sosyal Normlar Endeksi (GSNI) Cinsiyet Önyargılarını Yıkmak: Toplumsal Normları Cinsiyet Eşitliğine Doğru Kaydırmak” isimli raporun ‘Cinsiyet Gelişim Endeksi’ kısmının dikkate alınmasıyla Türkiye, Almanya ve Avusturya olarak belirlenmiştir. Türkiye’den seçilmiş olan kitaba EBA üzerinden erişim sağlanmıştır. Almanya’da Stuttgart Eğitim Ataşeliği aracılığıyla ulaşılmış olan kitap listesi ve Avusturya’da Avusturya Federal, Eğitim, Bilim ve Araştırma Bakanlığı’na bağlı Schulinfo web sitesi aracılığıyla elde edilen kitap listelerinden yola çıkarak açık kaynak kitaplar arasından uygun olanlar çalışmada materyal olarak kullanılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Kabira ve Masinjila’nın 1997’de geliştirdiği ve Bilgin’in (2013) uyarlamış olduğu çerçeve, metinleri ve görselleri analiz etmek üzere kullanılmıştır. Doküman analizi olarak gerçekleştirilen bu nitel çalışmada tümdengelimci analiz yoluyla veriler toplanmıştır. Metinsel içerikte eyleme, mekâna, görselleştirmeye, güce ve dil kullanımına yönelik bulgular, ülkelerin hiçbirinde cinsiyetler arasında bir eşitliğin sağlanmadığını göstermiştir. Görsel içerikte ise eyleme, mekâna, görünürlüğe ve güce yönelik bulgularda, benzer şekilde, ülkelerin hiçbirinde cinsiyetler arasında bir eşitliğin sağlanmadığını göstermiştir. Bununla beraber her iki içerikte de yer alan farklı alt kategorilerde eşitlilik ya da eşitliğe yakın bulgular elde edildiği gözlemlenmiştir.A comparative study on English language teaching coursebooks on representation of gender : Türkiye, Germany, and Austria The primary objective of this study is to examine and compare the reflection of gender equality in English Language Teaching coursebooks across different countries. The countries selected for the research—Türkiye, Germany, and Austria—were determined based on the Gender Development Index (GDI) section of the 2023 Gender Social Norms Index (GSNI) report titled Breaking Gender Biases: Shifting Social Norms Toward Gender Equality published by the United Nations Development Programme (UNDP). The textbook from Türkiye was accessed via EBA (Education Information Network), while the list of coursebooks from Germany was obtained through the Stuttgart Education Attaché Office. For Austria, the list of coursebooks was retrieved from Schulinfo, the official website of the Austrian Federal Ministry of Education, Science, and Research. Suitable textbooks from these sources, which are also open sources, were used as research materials. For data collection, the study employed a framework developed by Kabira and Masinjila (1997) and later adapted by Bilgin (2013) to analyse textual and visual content. This qualitative study, conducted through document analysis, collected data using a deductive approach. Findings related to action, locus, visualization, power, and language use in textual content revealed that none of the examined countries achieved full gender equality. Similarly, in visual content, findings concerning action, locus, visibility, and power indicated that gender equality was not attained in any of the countries. However, certain subcategories in both textual and visual content showed near-equality or equality.