İstanbul'da yaşayan bir grup Arnavut kökenli göçmenin göç deneyimleri ve vatandaşlık algıları

Abstract

Bu tez, 1952-67 yılları arasında Sosyalist Yugoslavya‟nın muhtelif bölgelerindenİstanbul‟a göç etmiş bir grup Arnavut kökenli göçmenin göç deneyimlerini vevatandaşlık algılarını anlamaya yönelik niteliksel bir alan araştırmasıdır. Araştırmakapsamında, Yugoslavya‟da doğmuş, oradaki sosyo-ekonomik atmosferi net bir şekildehatırlayan ve şu anda İstanbul‟da ikamet eden on beş kişiyle yüz yüze derinlemesinegörüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerde, göçmenlerin göç öncesi yaşamları, göçsüreçleri, göç sonrası yaşamları ve mevcut durumlarına dair sistematik bilgiler eldeedilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda niteliksel yöntemle oluşturulmuş veriler, tematikanaliz yöntemiyle analiz edilmiş ve bu sayede görüşmeci grubun göç deneyimlerininvatandaşlık algıları üzerinde etkili olup olmadığı tartışılmıştır. Yugoslavya‟dan sosyal,ekonomik, politik ve bireysel nedenlerle göç etme kararı alan görüşmecilerin göçdeneyimlerinin hem benzer hem farklı boyutları gözlemlenmiştir. Ayrıca, göç sonrasıkatılımcı grubun Türkiye‟de vatandaşlık alma süreçlerinin bu algının inşasında etkiliolduğu görülmüştür. Katılımcıların vatandaşlık algılarının haklar değil, görevler temelliolduğu görülmektedir. Bu araştırmada katılımcıların paylaşımlarından hareketle “Nasılbir vatandaş?” sorusunun yanıtı “kentli vatandaş”, “aranan vatandaş”, “mutlakvatandaş” ve “makul vatandaş” şeklinde elde edilmiştir.

This thesis provides a qualitative field survey of the migration experiences andcitizenship perceptions of a group individuals of Albanian descent who migrated toTurkey between 1952 and 1967 from various part of the Socialist Yugoslavia. For thepurposes of this work, in-depth interviews have been made with fifteen individuals whowere born in Yugoslavia, clearly remember its socio-economic atmosphere andcurrently reside in Istanbul. These interviews aimed at examining the pre-migrationlives, migration processes, post-migration experiences as well as the present timesituations of the migrants. To this end, the data collected through qualitative methodwere analyzed by thematic analysis to discuss if the migration experiences of theinterviewees have any impact on their citizenship perceptions. Similarities anddifferences were observed in the migration experiences of the individuals who migratedfrom Yugoslavia to Turkey out of social, economic, political and personal reasons.Besides, it was observed that citizenship-obtaining processes also played a role in themaking of this perception. Apparently, the citizenship perceptions of the participantswere based on duties rather than rights. Departing from the comments of theparticipants, the question of “What kind a citizen” was answered in the following ways:“urban citizen”, “desired citizen”, “full citizen”, “reasonable citizen”.