762 no.lu üsküdar Şer’iyye siciline göre 1317-1318/ 1899-1900 yılları arasında üsküdar kazasında sosyal hayat

Abstract

Osmanlı tarihi araştırmalarında sosyal tarih açısından şer‘iyye sicilleri şüphesiz büyük önem arzetmektedir. Bu çalışmada hüccetlerden müteşekkil Üsküdar 762 no.lu şer‘iyye sicili esas alınarak, 1317-1318/ 1899-1900 yılları arasında Üsküdar’da sosyal hayat incelenmeye çalışıldı. Öncelikle sicil titizlikle okundu. Şer‘iyye mahkemelerinde İslâm hukukunun câri olması ve hüccetlerin şer‘iyye mahkemelerinde kaydedilmiş olması, değerlendirme aşamasında İslâm hukuku esaslarının temel alınmasına sebep teşkil etmiştir. Böylelikle defterde geçen kavramlar; ilgili başlıklar altında önce İslâm hukukuna göre açıklanmış, daha sonra deftere atıfta bulunularak sosyal açıdan değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu aşamada mümkün mertebe ilgili kaynak ve araştırmalardan istifâde edilmiştir. Tez giriş, iki bölüm, sonuç, kaynaklar ve araştırmalar ile eklerden müteşekkildir. Birinci bölümde sicildeki verilere ve sicilin kaydedildiği tarihe göre Üsküdar’da sosyal hayat, ikinci bölümde ise sicilin yeni harflerle metni bulunmaktadır. Sonuçta ise Üsküdar’ın çeşitli kesimden insanları ile oldukça renkli olduğu fikri ortaya çıkmıştır.

In terms of social history within the researches in field of Ottoman history, Minute books of Kadi’s is of great importance. In this study, social life in Uskudar between the years 1317-1318/ 1899-1900 is analysed depending on Kadi’s minute book numbered 762 consisting of records. First of all minute books are meticulously. As Islamic law is applied in Shariah Courts and as records are kept in Shariah courts, during the perusal of the records Fundamentals of Islamic law were crux point. The concepts cited in minute books are explained under related titles; consequently these concepts were evaluated in terms of social sciences as they are refered in the texts. During this phase, related sources and researches are thoroughly examined. Thesis is comprised of an abstract, two chapters, resources, researches and appendices. In the first chapter, social life is examined depending on the data in the minute books and dates of the minute books. In the second chapter there is the transliteration of the minute books. As result, the underlying fact is that Uskudar is full of people running the whole gamut of life.