Yeşi̇l taşımacılıkta Avrupa yeşi̇l mutabakatı (AYM) ile gelen yeni̇li̇kler ve Türki̇ye'ni̇n yük taşımacılığında AYM'ye uyum politikalarının yasal düzenlemeler ışığında değerlendi̇ri̇lmesi̇

Abstract

Avrupa Yeşil Mutabakatı (AYM), Avrupa Birliği'nin (AB) 2019 yılında duyurduğu ve sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmayı amaçlayan kapsamlı bir politika ve eylem planıdır. Bu mutabakat, 2050 yılına kadar Avrupa'yı karbon nötr bir kıta yapmayı hedeflemektedir. Bu amaç doğrultusunda, farklı sektörlerde (enerji, ulaşım, sanayi, tarım vb.) çeşitli politika ve düzenlemeler hayata geçirilmektedir. AYM'nin temel taşlarından biri de “Sürdürülebilir Akıllı Ulaşım Eylem Planı”dır. Bu Eylem Planı, ulaşım sektöründe çevre dostu ve akıllı çözümleri teşvik ederek ulaşımın çevresel etkileri azaltmayı ve ulaşımı daha sürdürülebilir bir hale getirmeyi hedeflenmektedir. AB ile sıkı ticari ilişkiye sahip ve AB aday ülke statüsünde bulunan Türkiye için de AB’nin AYM ile girdiği yeşil dönüşüm sürecine uyum sağlaması, Türkiye’nin ticari ve ekonomik zorluklar yaşama, yatırımlarda azalma, uluslararası itibar kaybı, AB katılım sürecinde zorluklar ve çevresel sorunlarda artış gibi olumsuzluklarla karşılaşmaması adına önem arz etmektedir. Bu durumu göz önünde bulunduran Türkiye politikalarında çeşitli düzenlemeler yapmaktadır. Yüksek sera gazı emisyonundan sorumlu taşımacılık sektörü, AYM yer edinen bir alandır. Buna göre Türkiye, çevresel etkileri azaltmak, enerji verimliliğini artırmak ve sürdürülebilir ulaşım altyapısını geliştirmek için çeşitli politika ve yasal düzenlemeleri hayata geçirmiştir. Bu çalışma, Türkiye’nin 2019 yılından itibaren ulaşım sektöründe getirdiği mevzuat yenilikleri ayrıntılı bir şekilde incelemektedir. Tez AYM kapsamındaki “Sürdürülebilir Akıllı Ulaşım Eylem Planı”nın Türkiye'ye nasıl yansıdığını ve 2019'dan beri gerçekleşen mevzuat yeniliklerini analiz ederek, ülkenin sürdürülebilir ulaşım alanındaki ilerlemesini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Sonuçta, Türkiye'nin taşımacılık sektöründe yeşil dönüşümü sağlamak için mevzuat anlamında olumlu yönde çaba sarf ettiği görülmüştür. Bu düzenlemelerin çevresel etkileri azaltma potansiyeli olduğu ve sürdürülebilir bir ulaşım sistemi oluşturma hedefine katkı sağladığı belirlenmiştir.

The European Green Deal (EGD) is a comprehensive policy and action plan announced by the European Union (EU) in 2019, aiming to achieve its sustainability goals. This agreement aims to make Europe a carbon neutral continent by 2050. For this purpose, various policies and regulations are implemented in different sectors (energy, transportation, industry, agriculture, etc.). One of the cornerstones of the EGD is the “Sustainable Intelligent Transportation Action Plan”. This Action Plan aims to reduce the environmental impacts of transportation and make transportation more sustainable by promoting environmentally friendly and smart solutions in the transportation sector. For Turkey, which has close trade relations with the EU and is in the status of an EU candidate country, the EU's adaptation to the green transformation process with EGD, Turkey's commercial and economic difficulties, decrease in investments, loss of international reputation, difficulties in the EU accession process and environmental problems it is important in order not to encounter negativities such as increase. Considering this situation, Turkey makes various arrangements in its policies. The transportation sector, which is responsible for high greenhouse gas emissions, is an area that has a place in the EGD. Accordingly, Turkey has implemented various policies and legal regulations to reduce environmental impacts, increase energy efficiency and develop sustainable transportation infrastructure. This study examines the legislative innovations brought by Turkey in the transportation sector since 2019 in detail. The thesis aims to evaluate the progress of the country in the field of sustainable transportation by analyzing how the “Sustainable Intelligent Transportation Action Plan” within the scope of EGD is reflected in Turkey and the legislative innovations that have taken place since 2019. As a result, it has been seen that Turkey has made positive efforts in terms of legislation to ensure green transformation in the transportation sector. It has been determined that these regulations have the potential to reduce environmental impacts and contribute to the goal of creating a sustainable transportation system.