Zebra Balığı’nın (Danio Rerio) iç organlarında klomifen sitratın oksidatif stres parametreleri üzerine etkilerinin incelenmesi

Abstract

Dünya çapında üreme çağındaki milyonlarca insanı ve aileleri etkileyen infertilite, erkek veya kadın üreme sisteminin bir hastalığıdır ve gebelik elde edilememesi ile tanımlanır. İnfertilite, çiftlerin %85'inde normal fizyolojide tanımlanabilir anomalilerdenveya altta yatan hastalıktan kaynaklanmaktadır ve tedavisi için kullanılan etken maddelerden biri klomifen sitrat (KS) maddesidir. Klomifen Sitrat, yaygın olarak kullanılan anti östrojen bir hormon stimülasyonudur ve östrojenle rekabet etmek ve östrojen reseptör aktivitesini modüle etmek için tasarlanmıştır. Bu çalışmanın amacı Klomifen Sitrat (KS)’in omurgalı model organizma Zebra balığı (D.rerio) karaciğer, beyin ve gonad dokusunda meydana getirdiği oksidatif stres seviyelerini araştırmaktır. Bu çalışmada 1,47 mg/ L KS dozu iki ayrı uygulama dozu; 48 ve 72 saatlik uygulama olarak beyin, karaciğer ve gonad dokuları üzerindeki etkileri bazı biyokimyasal parametreler açısından incelenmiştir. KS’in sırasıyla; katalaz aktivitesi (CAT), malondialdehit (MDA), total protein (TP), indirgenmiş glutatyon (GSH) deneyleri yapılmıştır. Deneylerin sonucunda 48.saat karaciğer ve beyin dokularının CAT enzim aktivitelerinin kontrole göre anlamlı olarak arttığı bulunmuştur. 72. saat karaciğer dokusu CAT enzim aktivite sonuçlarının ise kontrole göre istatistiksel olarak anlamlı arttığı tespit edilmiştir. Gonad dokusunun ise sadece 72.saatte CAT aktivitesinin anlamlı olarak arttığı saptanmıştır. MDA seviyeleri beyin ve gonad dokularında 48. saatte anlamlı olarak azaldığı tespit edilmiştir. Beyin dokusunda ise 72. saatte MDA seviyelerinde anlamlı bir azalma görülürken gonad dokusunda anlamlı bir artış saptanmıştır. Karaciğer dokusunda hem 48.saat hem de 72.satte MDA seviyeleri anlamlı olarak arttığı bulunmuştur. 48. ve 72. saat GSH seviyeleri kontrol grubu ile karşılaştırıldığında karaciğer ve gonad dokularında anlamlı bir artış olduğu belirlenmiştir. Beyin dokusu GSH sevilerinde ise anlamlı bir sonuç elde edilememiştir. Beyin dokusuna ait TP seviyeleri her iki grupta kontrole göre anlamlı olarak artmıştır. Gonad dokusu 48. saatte anlamlı olarak azalırken, 72.saatte anlamlı olarak artmıştır. Karaciğer dokusunun her iki grubunda da anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. vi Bu çalışmanın sonucunda Klomifen Sitrat’ın zebra balığı karaciğer, beyin ve gonad dokularında az da olsa olumsuz oksidatif stres etkiye neden olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmanın gelecekte yapılacak olan infertilite tedavisine yönelik araştırmalara kaynak olabileceği düşünülmektedir.

Infertility, which affects millions of people of reproductive age worldwide along with their families, is defined as the inability to achieve pregnancy due to a disease of the male or female reproductive system. In about 85% of couples, infertility can be attributed to abnormalities in normal physiology or underlying diseases, and one of the active substances used for its treatment is Clomiphene Citrate (CC). Clomiphene Citrate is a widely used anti-estrogen hormonal stimulation that is designed to compete with estrogen and modulate estrogen receptor activity. The aim of this study is to investigate the oxidative stress levels induced by clomiphene citrate (CC) in the liver, brain, and gonadal tissues of the vertebrate model organism Zebrafish (D. rerio). In this study, a dose of 1.47 mg/ L CC was applied in two different application doses; 48 and 72 hours, and its effects on brain, liver, and gonadal tissues were examined in terms of some biochemical parameters. catalase (CAT) activity, malondialdehyde (MDA), total protein (TP), and reduced glutathione (GSH) experiments were conducted for CC. The results of the experiments showed that CAT enzyme activities of the liver and brain tissues significantly increased compared to the control at 48 hours. At 72 hours, CAT enzyme activity results in the liver tissue were found to be statistically significantly higher than the control. For gonadal tissue, CAT activity significantly increased only at 72 hours. MDA levels decreased significantly in brain and gonadal tissues at 48 hours. In brain tissue, there was a significant decrease in MDA levels at 72 hours, while gonadal tissue showed a significant increase. In the liver tissue, MDA levels significantly increased at both 48 and 72 hours. When compared to the control group, GSH levels at 48 and 72 hours showed a significant increase in liver and gonadal tissues. However, no significant results were obtained for GSH levels in brain tissue. TP levels of brain tissue increased significantly in both groups compared to the control. While gonadal tissue decreased significantly at 48 hours, it increased significantly at 72 hours. There was no significant change observed in the liver tissue of both groups. viii As a result of this study, it was determined that Clomiphene Citrate causes a slight negative oxidative stress effect in zebrafish liver, brain, and gonadal tissues. This study is believed to serve as a resource for future research on infertility treatment.