Oryantalistlerin tek râvili tariklerle ilgili iddialarının değerlendirilmesi

Abstract

Oryantalistlerin tek râvili tariklerle ilgili görüşlerini ele alan bu çalışmada, öncelikle Batı akademisinde İslâm araştırmalarına yönelen araştırmacıları bu alana sevk eden sosyo-kültürel altyapı üzerinde durulmuş, ayrıca hadis sahasında eser veren oryantalistler isnadla ilgili görüşleri üzerinden tasnif edilmiştir. Daha sonra teferrüd meselesinin hicrî ilk iki asırda nasıl değerlendirildiği, bununla bağlantılı olarak da Joseph Schacht’ın haber-i vâhid ve teferrüd kavramlarıyla ilgili görüşleri ele alınmış, müşterek râvi teorisiyle ilgili görüşlerine yer verilmiştir. Ardından, çalışmanın temel konusu olan tek râvili tarikler, müşterek râvi teorisini detaylandırarak bu tür senedleri tarihlendirme işlemine dahil eden G. H. A. Juynboll’ün varsayımları ve hadis araştırmalarında kullandığı yöntem etrafında, konuyla ilgili çalışmaları olan diğer oryantalistlerin görüşleri de dikkate alınarak tartışılmıştır. Bu noktada oryantalist paradigmanın klasik hadis usulü kavramlarını kullanmak yerine kendi geliştirdiği kavramlar üzerinden mevcut ıstılahları dönüştürme çabasının üzerinde durulmuş, Juynboll tarafından tek râvili tarikler özelinde geliştirilen terminoloji söz konusu farklılıklara dikkat çekilerek değerlendirilmiştir. Son olarak Juynboll’ün Encyclopedia of Canonical Hadith eserinden seçilen bir hadis örneği etrafında onun tek râvili tarikler ile ilgili iddialarının ne ölçüde bilimsel olduğu konusunda birtakım sonuçlara ulaşılmıştır.

This dissertation investigates and describes the concept of single stranded isnads within the orientalist paradigm. To begin with, it examines the socio-cultural background of Islamic studies in the West since 1500s as it is pertinent to understand the motivation for hadith studies in Western academy. After that, orientalist scholars studying hadith science are classified according to their approaches to isnads. Then, the issue of tafarrud in the first two centuries of hijrah is discussed and in relation to this, Joseph Schacht’s ideas about khabar al-vahid and tafarrud are evaluated. Besides, his common link theory is depicted mostly in relation to single strands. In the Second Chapter, the issue of single stranded isnads is discussed within the frame of G. H. A. Juynboll’s theories, his method in hadith studies and the evaluations of other orientalist scholars on the subject. At this point, it is aimed to lay emphasis on the effort within the scope of orientalist paradigm to convert the content of the usul al-hadith terminology both by defining them in new words and attributing them new meanings. Finally, the study analyzes to what extent Juynboll’s theories are scientific on the basis of an example chosen from his prominent work Encyclopedia of Canonical Hadith.