Muhasebe ilkeleri ve Türkiye’de bunları zedeleyen kimi uygulamalar

Abstract

Bu tezin konusu, Muhasebe İlkeleri ve Türkiye'de Bunları Zedeleyen Kimi Uygulamalar'dır. Bu konu, şimdi daha çok önem kazandığı ve pek az işlendiği için, elden geldiğince bu alandaki boşluğu doldurmak ve az da olsa bilime katkıda bulunmak üzere seçilmiştir. Bu çalışmanın amacı, başlıca muhasebe ilkelerini ve Türkiye'de bu ilkelere aykırı kimi uygulamaları bir bütün olarak sunmaktır. İlke, kavram, yasa, kural, yöntem, kuram ve tümlemlerle birlikte bir bilimi bilim yapan temel öğelerdendir. Bu nedenle bu terimlerin bilimsel bir eserde birbirleriyle karıştırılmamaları, birbirleri yerlerine kullanılmamaları gerekir. Ancak farklı yazarların kitapları incelendiğinde, kimi zaman muhasebe ilkelerinin, muhasebe kavramları başlığı altında; kimi zamanda bunun tersi, yani muhasebe kavramlarının muhasebe ilkeleri başlığı altında anlatıldığı görülmektedir. Bu durum ise, bu konuda çalışma yapmak, fikir yürütmek isteyenlerin işlerini zorlaştır- maktadır. Bu nedenle tezde ilk olarak muhasebe bilimini bilim yapan öğeler kısaca açıklanarak, nelerin kavram nelerin ilke sayılması gerektiği belirtilerek konuya açıklık getirilmek istenmiştir. Tez muhasebe bilimi içinde, bilimsel çalışma yazma yöntemlerine uygun olarak ele alınıp işlenmiştir. Muhasebe İlkeleri ve Türkiye'de Bunları Zedeleyen Kimi Uygulamalar konusu muhasebe bilimi içinde yeralır. Çalışmada muhasebe bilimini, bilim yapan kimi kavramlara yani terimlere kısaca değinilmiş, muhasebe ilkelerinin ise sadece başlıcaları anlatılmıştır. Daha birçok ilke olduğu, tezde eleştirilen muhasebe uygulamalarının da, anlatılan bu ilkelerin bazılarıyla sınırlandırılmış olduğu tezde gözönünde bulundurulmuştur. Tez, bu giriş bölümü ile birlikte, Muhasebeyi Bilim Yapan Kimi Öğeler, Başlıca Muhasebe İlkeleri, Türkiye'de Muhasebe İlkelerini Zedeleyen Kimi Uygulamalar ve Sonuç olmak üzere beş bölümden oluşur. Muhasebeyi Bilim Yapan Kimi Öğeler bölümünde, bu öğelerin ilerde ne anlamda kullanıldıklarının önceden bilinmesi, bu sayede tekrarın önlenmesi ve tezin bilimsel bir çalışmaya uygun olması amaçlanmıştır. Başlıca Muhasebe İlkeleri bölümünde, bu ilkeler hakkında bilgi vermek ve bunların kimi kaynaklarda kavram başlığı altında sıralanmış olduğunun gösterilmesi amaçlanmıştır. Türkiye'de Muhasebe İlkelerini Zedeleyen Kimi Uygulamalar bölümünde ise muhasebe ilkeleriyle bağdaşmayan kimi uygulamaların, doğrudan ya da dolaylı olarak muhasebeye yön veren kanuni düzenlemeler sonucu ortaya çıktıklarının vurgulanması amaçlanmıştır. Muhasebe ilkeleri üzerine yazılmış ve sadece bu konuyu inceleyen kitapların sayısı çok azdır. Yapılan yayın ve kaynak araması sırasında, doğrudan doğruya muhasebe ilkeleri üzerine yazılmış bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Konu birçok muhasebe kitabının genellikle ilk bölümlerinde sadece birkaç sayfada ele alınmıştır. Konuyla ilgili görüşlere bazı makalelerde dolaylı olarak yer verilmiştir. Tez bilimsel çalışma yazma kurallarına uygun olarak hazırlanmış, konu ile ilgili doğrudan ve dolaylı olarak alıntı yapılan kaynaklar usulüne uygun olarak sayfa sonlarında gösterilmiştir. Konuyla ilgili bilimsel kavramlara ikinci bölümde değinilmiş, öteki kavramlar da ilgili olduğu yerde tanımlanmış ve açıklanmıştır.