Türki̇ye - doğu türki̇stan İli̇şki̇leri̇ ve İli̇şki̇leri̇n yeni̇ dünya düzeni̇ne etki̇si̇

Abstract

Doğu Türkistan, Çin sınırları içinde özerk bir bölge olup Türk dünyasının önemli bir parçasıdır. \"Yükselen Çin\"in jeopolitik bakımdan son derece önemli bir kısmını oluşturan bölge, \"Sincan Uygur Özerk Bölgesi\" olarak bilinmektedir. Türkiye\"nin ABD ve AB ile uyuşmazlıklara karşı denge unsuru kaygısıyla Çin ile ilişkilerini sıcak tutması, Doğu Türkistan\"da yaşananlara karşı sessiz kalmasına yol açmıştır. 2021 itibariyle yaklaşık beş yıldır uygulaması devam eden \"eğitim kampları\" olarak adlandırılan milyonlarca Türkün maruz kaldığı işkencelerin araştırılması konusunda başta BM olmak üzere uluslararası kuruluşların talepleri kabul edilmemiştir. Öte yandan kampların dışındakilere yönelik sistemli baskı ve ayrımcılık politikalarının araştırılması da imkansız olup başta Türkiye\"deki Doğu Türkistanlılar olmak üzere ülke dışındakilerin yakınlarıyla son telefon görüşmeleri 3-5 sene önce gerçekleşebilmiştir. Bu bölümde Doğu Türkistan\"ın Türkiye ile ilişkileri ve Soğuk Savaş sonrası uluslararası politikadaki yeri özetlenmektedir. Bu çerçevede 2010\"larda küresel ve bölgesel gelişmelerdeki yeri ve önemi tahlil edilmekte, mevcut muhtemel sorunlar kapsamında tahminler ve öneriler ele alınmaktadır.