İşlem maliyeti yaklaşımı açısından insan kaynaklarında dış kaynaklardan yararlanma

Abstract

Modern sonrası örgüt teorileri arasında önemli bir yere sahip olan İşlem Maliyeti Yaklaşımı dış kaynak kullanımına ilişkin güçlü bir kavramsal çerçeve sunmaktadır. Dış kaynak kullanımı, örgütlerin faaliyetleri kendi bünyelerinde mi gerçekleştireceği yoksa örgüt dışına mı yaptıracağı konusunda bir seçimi yansıtmaktadır, bu seçim yaklaşım açısından “yap ya da satın al kararı”dır. Yaklaşım, bu kararın temelde maliyet ekseninde verildiğini, bunun için firmaların faaliyeti kendi bünyelerinde gerçekleştirmek ile faaliyeti hizmet sağlayıcı firmadan sağlamak seçenekleri arasında maliyet karşılaştırması yapması gerektiğini öne sürmektedir. Bu maliyet karşılaştırması için, sadece hizmet bedeli değil aynı zamanda işlem maliyetleri yani firma içindeki koordinasyon ve yönetim maliyetleri ile firma dışındaki tedarikçilere ilişkin sözleşme öncesi ve sonrası maliyetlerin birlikte ele alınması gerektiği belirtilmektedir. Ayrıca yaklaşıma göre işlem maliyetleri, işlemin özelliklerinden (varlık özgünlüğü, sıklık, belirsizlik) ve davranışsal varsayımlardan (fırsatçılık ve sınırlı rasyonellik) etkilenmektedir. Dış kaynaklardan kullanma yolunu tercih eden firma için tedarikçilerin seçilmesi ve taraflar arasındaki sözleşmesinin yürütülmesi gündeme gelecektir. Bu çalışmada, örgütlerde geçen zamanla birlikte kullanımı artan insan kaynaklarında dış kaynak kullanımı İşlem Maliyeti Yaklaşımı açısından incelenmiş, yaklaşım açısından teorik olarak bahsedilen konu ve kavramların uygulamada nasıl olduğu anlaşılmaya çalışılmıştır. Transactions Cost Theory, which takes an important place in the post modern organizational theories, provides a powerful conceptual framework for outsourcing. Outsourcing reflects a choice between internalization (performing an activity inside the organization) and externalization (giving of the responsibility of doing an activity to an outside supplier). This choice is “Make or Buy Decision” according to the theory and its basically determined by costs. To decide outsourcing, firms are suggested to benchmark the costs of doing an activity inside with the costs of buying the same activity from an outside supplier. For this cost benchmarking, beside service costs, transactions costs –coordination and management costs within the firm, and ex ante and ex post costs with the outside supplier- should be taken into consideration at the same time. In addition, according to theory, transaction costs are affected by transaction characteristics (asset specificity, frequency, uncertainty) and behavioral assumptions (opportunism and bounded rationality. After outsourcing decision, the next step for a firm is selecting suppliers and managing contracts between the parties. In this study, HR outsourcing, which is increasingly preferred by organizations, is researched in the frame of Transaction Cost Theory, to find out how is the application of subjects and concepts mentioned in the theory.