Mu'tezile'de mûcize

Abstract

Bu çalışma, Mu‘tezilî âlimlerin Allah-âlem anlayışlarını, tabiat teorilerini ve mûcize görüşlerini ele almaktadır. Peygamberin söz veya fiilinin Allah tarafından tasdik edilmesi anlamına gelen mûcize, Mu‘tezilî düşünürler tarafından peygamberlikle ilişkili olarak değerlendirilen bir konudur. Onlar, mûcizeyi peygamberliğin ispatında tek delil olarak kabul ederler. Onlara göre teklîf halinde Allah’ın peygamberini herkesin duyacağı şekilde ve doğrudan sözle tasdik etmesi mümkün olmadığından fiille tasdik anlamına gelen mûcizenin meydana gelmesi zorunludur. Peygamberin sözlerinin doğruluğu ancak mûcizeyle ispatlandığı için Mu‘tezilî âlimler, bu konuya çok büyük önem vermiş, hatta âleme dair tabiat teorilerini bile mûcizenin meydana gelişine imkân sağlayacak tarzda düzenleyip oluşturmuşlardır. Mu‘tezile’nin mûcize anlayışını ele alan bu çalışma, giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tarihi açıdan mûcize kelimesinin ortaya çıkışı ve onun kelâm ve felsefedeki yerine değinilmiştir. Birinci bölümde, mûcizenin tanımı, şartları, Mu‘tezile’nin diğer olağanüstü olaylara bakışı, mûcize türleri, mûcize-haber ilişkisi ve mûcize-nübüvvet ilişkisi ele alınmıştır. İkinci bölümde mûcizenin tabiatta gerçekleşen bir olgu olmasından hareketle mûcize ve tabiat ilişkisi incelenmiş, Mu‘tezilî âlimlerin tabiat teorileri mûcizenin imkânı bağlamında ele alınıp değerlendirilmiştir.

This study discusses Muʽtazilī scholars, their understanding of Allah-world relationship, their theories of nature and their views on miracles. The miracle which means that the prophet’s word or verb is confirmed by Allah, is an issue evaluated by Muʽtazilī thinkers in relation to prophethood. They accept the miracle as the only evidence for the proof of prophethood. According to them, in the case an offer, since it is not possible for Allah to confirm His prophet in a way that everyone can hear and directly verbally, the miracle, which means confirmation through action, must occur. The Prophet's message can be authenticated only by a miracle, Muʽtazilī scholars paid great attention to this issue, and they even organized and formed natural theories about the universe in a way that miracles can occur. This study which deals with the miracle understanding of Mu‘tazila, consists of an introduction and two parts. In the introduction, the emergence of the word miracle from a historical point of view and its place in the Kalām and philosophy are mentioned. In the first part, the definition of the miracle, its conditions, Mu’tazila’s view of other extraordinary events, the types of miracles, the miracle-news and the miracle-prophethood the relationship are discussed. In the second part, the relationship between miracle and nature was examined, based on the fact that the miracle is a phenomenon that occurs in nature, the theories of nature of Muʽtazilī scholars were considered and evaluated in the context of the possibility of miracle.