Fevrī Ahmed Efendi’nin Ahlāk-I Süleymānī adlı eseri vr. 2a-vr.38b (İnceleme-metin-dizin)

Abstract

Bu tez, Süleymaniye Kütüphanesinin Ayasofya koleksiyonunda 2823 numarada kaytıtlı bulunan Fevrī Ahmed Efendi’nin Ahlāk-ı Süleymānī eseri üzerinde yapılan bir dil çalışmasıdır. Fevrī’nin manzum eserleri yanında da mensur eserleri de vardır. Mensur eserlerinden biri de Ahlak-ı Süleymānī’dir. Kanūnī Sultan Süleyman’ın ahlakını konu edinen bu eser seçici bir üslupla yazılmıştır. Eserde Kanūnī’nin şiirleri açıklanarak onun görüşleri anlatılmıştır. Adı geçen eserin Süleymaniye Kütüphanesinde iki, İstanbul Üniversitesi kütüphanesinde bir, Edirne Selimiye Kütüphanesinde bir ve Berlin Eyalet Kütüphanesinde bir nüshası bulunur. Çalışmamız; inceleme, metin, edisyon kritik ve dizin olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır.İnceleme bölümünde eserin yazarı, eser ve eserin nüshaları hakkında bilgi verilmiştir. Metinin imla ve dil özellikleri incelenmiştir.Metin bölümünde, metnin transkripsiyonu yapılmıştır. Ayet, dua ve Arapça şiirler ve ibareler Arap harfleriyle gösterilmiştir. Esas alınan Ayasofya nüshasının transkripsiyonu yapıldıktan sonra, söz konusu eserin diğer nüshalarıyla ( İstanbul Üniversitesi, Esad Efendi ve Berlin Eyalet Kütüphanesi nüshası) karşılaştırılarak eserin edisyon kritiği yapılmıştır.Bu aşamalardan sonra dizine geçilmiştir. Ana dili Türkçe olmayan bir şairin edebî kişiliği hakkında fikir sahibi olmamızı sağlayacak olan bu tez, Osmanlı Türkçesi açısından önemli bir dil çalışmasıdır. Fevrî, Ahlak-ı Süleymânî, Osmanlı Türkçesi.

This thesis is a language work about the Fevri Ahmed Efendi’s Ahlak-ı Süleymani work which is present in the Süleymaniye Library under the Ayasofya collection number 2823. Fevri beside his in verse works has also prosaically works. Ahlak-ı Süleymānī is one of his prosaically works. This work has as subject the ethics of Kanūnī Sultan Süleyman and is written in a selective stylistic. Fevri has explained Kanuni’s worldview doing the explanation of his poetry. This work of Fevri can be found in Süleymaniye Library (two copies), İstanbul University Library (one copy), Edirne Selimiye Library (one copy) and Berlin State Library (one copy). Our work consists of four parts: examination, text, edition critic and concordance. In the examination part has been given information about the author, work and works copies. The text has been examined orthographically and acordin to the language features. In the text part has been madethe transcription. Verses (Kur’an), prayers and Arabic poems and phrases has been shown in Arabic letters. The copy of Ayasofya which has been chosen as base has been transcript after that the edition critic has been made comparing the base with the other copies (İstanbul Üniversitesi, Esad Efendiand Berlin statelibrary copies) In the concordance part has been given the meanings of the word and word groups of the transcript text. During the concordance the meaning of the word inside the text has been chosen as base. This theses wich will give us a clue about the literary personality of a poet whose native language wasn’t Turkish is of a very high importance due to Ottoman Turkish research feild. Key Words: Fevri, Ahlak-ı Süleymani, Ottoman Turkish.