Wirschaftlichkeitsanalyse in der neuen ökonomie=(yeni ekonomi yatırımlarında fizibilite kavramı)

Abstract

Bilisim dünyasinda, internet ve buna bagli iletisim araçlarinin icadi ile son 10 senede meydana gelen teknolojik yenilikler, buhar makinasinin icadindan sonra yasanan endüstriyellesmeden bu yana, en genel anlami ile, yasam seklimizi en etkili biçimde degistiren gelismeleri tskil etmistir. Bu yeni teknolojler insan hayatina sadece eglence amaçli girmemis olup, eglenceden, ögrenime, egitime, ticarete, günlük yasama ve kisacasi hayatimizin her safhasini etkileyen uygulamalari da beraberinde getirmistir. Günümüzde internet araci ile masamizdan dahi kalkmadan, fiziki olarak dünyanin herhangi bir yerinde bulunan bir isletmeden alis veris yapmak mümkündür. Yine ayni sekilde her türlü bankacilik islemlerimizi subeye dahi gitmeden evimizden ya herhangibir yerden aninda yapmak siradan bir olay haline gelmistir. Artan bir ivme ile gelisen bu sanal imkanlar dünyasinda, okula gitmek hatta mezun olmak, gerekli altyapiyi kurmus olan isletmeler ile aninda sorunlarimizi çözmek, sonsuz bilgi kaynaklarina ulasmak, ve devlet ile ilgili, pasaport islemleri gibi islerimizi halletmek çok kolay hale gelmistir. Bu özelliklerinden dolayidir ki, bu yeni teknoloji çok kisa bir süre içersinde tüm dünyada çok genis kesimlerce kabul görmüs ve tercih edilir hale gelmistir. Bir kaç sene öncesine kadar bu yeni is modelini ancak çok az sayida isletme telafuz ederken, günümüzde telafuz etmeyen kalmamistir. Bu bas döndürücü gelismeler içersinde çok sayida firma bu yeni modeli basli basina bir kar unsuru olarak algilayip, ilk yillarda süratle ve detayli yatirim hesaplari yapmadan, ya da alisilagelmis klasik hesap yöntemleri ile yatirim kararlarini vererek, yatirimlar yapmislardir. Yüksek beklentilerin olusturdugu olumlu hava ile de mantar gibi çogalan bu yeni ekonomi sirketlerinin büyük bir kismi ne yazik ki kisa bir süre sonra islerin beklendigi gibi gitmedigini görmüs oldu, ve böylece günümüzde ekonomistleri ve bilisimcileri henüz kesin olarak yanitlanamamis su soru ile bas basa birakmis oldu: 'Yeni ekonomi yatirimlarinda karar kriterleri klasik ekonomiye nazaran ne gibi farkliliklar gösterir?' Yeni ekonomi is modelleri genel olarak klasik ekonomi is modellerine göre farkliliklar gösterirler. Teknolojik gelismenin çok süratli olmasi, benzer isletmelerin azligi, belirsiklik ve risklerin yüksekligi ve positif nakit akislarinin klasik ekonomiye nazaran çok ileri zaman dilimlerinde olmasi bu alandaki yatirim degerlemelerinin en önemli sorununu olustururlar. Klasik degerleme yöntemleri, riskleri ve bunlar karsisinda yönetimin uygulayacagi yeni karalari dikkate alamaz, ve bu nedenle hatali sonuç verirler. Son zamanlarda ortaya atilan 'Adapted DCF' yöntemi ve 'Real Options' yöntemleri, bu belirsizlik ve risklerin de hesaba katilmasini amaçlayan yöntemlerdir.Henüz piyasda yayginlasmamis olsalar da, yakin gelecekte bu degerleme yöntemlerinin özellikle yeni ekonomi yatirimlarinin degerlemesinde kullanilacagi düsünülmektedir. Mehmet Özalp, 'Yeni Ekonomi Yatirimlarinda Fizibilite Kavrami'Change is one of the most important concepts which describes organizations. Rapid and sudden external changes and also the internal changes, force the organizations to change. The organizations which acts fast at perceiving the necessity of the change and arrange the change in the organizational system within managing the change process effectively will be able to manage successfully at rivalry conditions and in reaching object. With this study; first of all, the types of the change, change actors, resistance to change, methods which can be used for solving change resistance and ideal change management steps will be explained and then the results of questionnaires which are made in two insurance companies will be discussed.