Globalleşme sürecinde Orta Asya Cumhuriyetleri Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan

Abstract

Yapılan bu çalışmada Orta Asya Cumhuriyetleri'nin ihracat gelirlerini oluşturan temel ürünlerin 1990-2000 yılları arasındaki üretimi, bu ülkelere yapılan yabancı sermaye yatırımları ile dış ticaret yapıları incelenmiştir. İncelemeye alınan ülkeler sırasıyla Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, ve Türkmenistan'dır. İnceleme daha çok dış ticaret yapıları üzerine yoğunlaşmış olup, dış ticaret başlığı altında bu ülkelerin 1995-2000 yılları arasındaki ihracat ve ithalat değerleri, ihracat ve ithalatlarında yer tutan BDT ülkeleri ve BDT dışı ülkelerle, başlıca ihracat ve ithalat ürünleri incelenmiştir. Bir veya iki mal grubunda uzmanlaşan bu ülkeler sahip oldukları doğal kaynak zenginlikleri ile dünya ekonomisine entegre olabilme çabası içine girdikleri ve bu ülkelere yapılan yabancı yatırımların daha çok petrol ve doğal gaz alanına yapıldığı görülmektedir. Bağımsızlığın ilk yıllarından itibaren büyük ölçüde Rusya Federasyonu'na bağlı kalan bu ülkelerin ihracat ve ithalatında özellikle 1996 ve 1997 yıllarından sonra BDT dışı ülkelere doğru yöneldiklerini söyleyebiliriz.

Production which includes income of export in Middle of Asia Republics between 1990-2000 was studied. Foreing investment export and import in these countries were studied. The studies includes Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyz Republic, Uzbekistan and Turkmenistan. It concentrate on much more export and import. Under the headline export, the indications of export in these countries between 1995-2000 years and products of export and import, with CIS and Non-CIS countries were studied. These countries which product petroleum, natural gas, cotton and have natural sources try to enter in the economic of world. Especially western countries has invested the production of petroleum and natural gas. These countries which depend on Russia in large measure can be said that they attend to Non-CIS countries after 1996 and 1997 in export and import, since the earlier years of independence.