Somatik belirtilerin öncülleri: anne babanın reddedici tutumu ve psikolojik esnekliğin etkisi

Abstract

Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı sağlık sistemine önemli ölçüde yükü olan ve COVID-19 pandemisi sırasında da oldukça yaygın olarak karşılaşılan somatik belirti bozukluğu ile anne babanın reddedici tutumları ve kişinin psikolojik esnekliği arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Katılımcılar çevrimiçi anket platformu olan Google Forms aracılığı ile Türkiye’nin farklı şehirlerinden araştırmaya katılan 18-66 yaş arası 627 kişiden oluşmaktadır. Katılımcılara somatik belirtilerini belirlemek amacıyla SCL-90-R Ölçeği, anne babanın reddedici tutumlarını değerlendirmek amacıyla EMBU (Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği- Çocuk Formu) ve psikolojik esnekliği belirlemek amacıyla Kabul ve Eylem Formu verilmiştir. IBM SPSS Statistics 25 programı ile korelasyon ve hiyerarşik regresyon analizleri yapılmıştır. Bulgular: Yapılan analizlerin sonucunda, anne babanın reddedici tutumu ile somatik belirtilerin pozitif yönde, kişinin psikolojik esnekliği ile somatik belirtilerin negatif yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Yapılan regresyon analizi sonuçları ile anne babanın reddedici tutumu ile kişinin psikolojik esnekliğinin somatik belirtilerin anlamlı bir yordayıcısı olduğu bulunmuştur. Tartışma ve Sonuç: Çocuğun somatik belirtiler geliştirmesinde ailenin tutumunun önemini vurgulayan çalışmalarla tutarlı olan bulgular, anne babanın reddedici tutumunun kişinin günlük hayatında duygularına karşı reddedici bir tutum sergilemesi, psikolojik olarak esnek olamaması ve somatik belirtiler geliştirmesi ile ilişkili olduğunu düşündürebilir. Araştırmacıların bildiği kadarıyla somatik belirti bozukluğunu yordayan değişkenler olarak anne babanın reddedici tutumunun ve kişinin psikolojik esnekliğini inceleyen ilk çalışma olması araştırmanın güçlü yönlerindendir. Klinik psikologların ve psikoterapistlerin somatik belirti bozukluğunun öncüllerini belirlemeleri, bu doğrultuda anamnez alabilmeleri ve psikoterapi hedefleri belirlemeleri konularında araştırma bulgularının katkısı olduğu düşünülmektedir.