Denge döviz kuru modelleri ve Türkiye uygulaması

Abstract

DENGE DÖVİZ KURU MODELLERİ VE TÜRKİYE UYGULAMASI Kur politikalarının belirlenmesinde reel döviz kuru kavramı önemlidir. Bunun yanında, ekonominin iç ve dış dengesiyle birlikte hareket eden aynı zamanda sürdürülebilirliği ifade eden denge reel döviz kuru hesaplanmalıdır. Ekonomiyi etkileyen temel dinamikleri de dahil eden denge reel döviz kuru hesaplanarak, gerçekleşen reel döviz kurundan ne kadar sapma gösterdiğinin ölçülmesi gerekmektedir. Bu çalışmada Türkiye’ye ait orta dönem denge reel döviz kurunun hesaplanmasında modern yaklaşımlardan biri olan NATREX modelinin kullanılmasının uygun olacağı düşüncesi ile 1980-2011 yılları arası NATREX modeli tahmin edilmiştir. Tahmin edilen modelden elde edilen orta dönem denge reel döviz kurları gerçekleşen reel döviz kurları ile karşılaştırılmıştır. Daha sonra, diğer modern yaklaşımlardan olan biri olan FEER modeli 1980-2011 yılları arası tahmin edilmiştir. FEER modeli yardımıyla elde edilen orta dönem denge reel döviz kurları, gerçekleşen reel döviz kurları ve NATREX modelinden elde edilen orta dönem denge reel döviz kurları ile karşılaştırılmıştır. Denge Döviz Kuru, NATREX Modeli, Lee- Strazicich Birim Kök Testi, Hatemi-J Eş Bütünleşme Testi, FEER Modeli

EQUILIBRIUM EXCHANGE RATE MODELS AND APPLICATION OF TURKEY The concept of the real exchange rate is important in determining the exchange rate policy. Besides, the equilibrium exchange rate acting together with internal and external balance of the economies and the equilibrium exchange rate expressing the sustainability balance should be calculated. The fact that how much devation from the actual real exchange rate has occured is required to be measured by calculating the equilibrium real exchange rate which includes also the main dynamics of the economics. In this study, with the idea of using NATREX model which is one of the modern approaches would be appropriate in calculating the medium term equilibrium real exchange rate belonging to Turkey, NATREX model was estimated between the years 1980 and 2011. The medium term equilibrium real exchange rates obtained from the estimated model were compared to the actual real exchange rates. Then, FEER model which is one of the other modern approaches was estimated between the years 1980 and 2011. The medium term equilibrium real exchange rates obtained with the help of FEER model were compared to the actual real exchange rates and medium term equilibrium real exchange rates obtained from the NATREX model. Equilibrium Exchange Rate, NATREX Model, Lee-Strazicich Unit Root Test, Hatemi-J Cointegration Test, FEER Model