XIX. yüzyılda yazıldığı anlaşılan bir güfte mecmûasındaki eserlerin çeviri yazımı ve değerlendirilmesi

Abstract

Üzerinde çalıştığım ve tamamladığım Atatürk Kitaplığı Muallim Cevdet Kütüphanesi No: 455’te bulunan bir güfte mecmûasıdır. Mecmûayı derleyen hakkında herhangi bir bilgi ve tarih kaydı mevcut değildir. Ancak içeriğine bakıldığında gerek bestekârların isimlerinden, gerekse mecmûanın dilinden XIX. yüzyılda yazıldığı sonucuna varılmıştır. Mecmûada bulunan güftelerin tamamı günümüz Türkçe’sine çevrilmiştir. Mecmûanın giriş kısmında ‘XIX. Yüzyılda Türk Mûsikîsi’ başlığı altında o dönemle ilgili

bilgi ile güfte mecmûalarının önemini anlatan kısa ve öz bilgiler verilmiştir. Mecmûanın şekil açısından ve muhteva açısından değerlendirilmesi yapılmıştır. Hangi bestekârın hangi makamda kaç bestesinin bulunduğunu gösteren tablolar düzenlenmiştir. Mecmûada 64 bestekârın ismine rastlanmış olup 54 makam adı geçmektedir. Hangi makamda kaç bestenin bulunduğu tablo ile gösterilmiştir. Mecmûada 5 adet form adı geçmektedir. En çok şarkı formundan eserler mevcuttur. Eserlerin büyük çoğunluğunda usûl hakkında bilgi mevcut değildir. 13 adet usûl adı geçmektedir. Mecmûadaki eserlerin tamamı TRT TSM arşivi ve özel nota arşivleri taranmak suretiyle notalarının olup olmadığı araştırılmış ve buna ilişkin tablo tezimize eklenmiştir. Tezimizin devam eden kısmına ise günümüz Türkçe’sine çevrilen güfteler eklenmiştir. Türkçe metinlerden sonra güftelerin ilk mısraına göre, bestekâr adına göre, makam adlarına göre alfabetik tablolar oluşturulmuştur. Sonuç kısmı ile tezimize son verilmiştir. Ekler bölümüne ise arşivlerden taranarak elde edilen 180 adet nota ve buna ilişkin indeks ile mecmûanın orijinal metni eklenmiştir. Summary This MA thesis on which I have studied and completed is a collection of lyrics taking place in Muallim Cevdet Library Number: 455 of Atatürk Library. There is no information and date about the compile. However, when we look inside it, from both the name of the composers and the nature of the language of the work, it’s understood that it was written in the nineteenth century. All the lyrics were translated into Turkish. In the introduction part, a brief information about that period and on the importance of the collection of lyrics was given under the title of “Turkish Music in the nineteenth century”. The collection was evaluated regarding both form and content. The tables showing the number of the compositions of the composers in each mode were designed. There exist 64 composers and 54 modes. The tables were designed showing the numbers of the compositions in each mode. 5 form names were mentioned. The most common worksare belong to the music form. No information exists about the tempo in the majority of the works. 13 tempo names were mentioned in the collection. Both TRT TCM archives and special musical notes archives were scanned to find out if all the works in the collection have musical notes or not and the tables showing this information were added. Next, the lyrics translated into Turkish were placed. The alphabetical tables were created by the first verse of the lyrics, the name of the composer, and mode. It was ended with the conclusion part. 180 musical notes gathered through scanning the archives and an index related to these notes and the original form of the collection were added in the appendices part.