Suçta ve cezada kanunilik ilkesi

Abstract

“Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi” başlıklı tez çalışmasında, ilkenin tarihsel gelişimi ile Türk hukukunda düzenleniş şekli ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında, mahkeme kararlarına olan yansıması incelenmiştir. Tezimizin ilk bölümünde, kanunilik ilkesinin Türk Anayasası ve ceza kanunları ile batıdaki gelişimine ilişkin açıklamalar yer almaktadır. Bu bölümde ayrıca, kanunilik ilkesinin hukuk devletinin vazgeçilmez bir unsuru olması sebebiyle anayasal bir ilke olarak düzenlenmesi gerektiği hususu üzerinde durulmuştur. Çalışmamızda kapsamlı olarak yer verdiğimiz ikinci bölüm, suçta ve cezada kanunilik ilkesinin, Türk hukukunda düzenlenen sonuçlarına ayrılmıştır. Özellikle 1982 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 38. maddesi ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 2. maddesi birlikte değerlendirildiğinde, suçta ve cezada kanunilik ilkesine ek bazı sonuçların da ceza hukuku sistematiğinde ilkesel bazda yer aldığı görülmektedir. Bu kapsamda çalışmamızda belirlilik ilkesi, yürütmenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza yaratma yasağı, örf ve adet kurallarının ceza hukukunda doğrudan kaynak olarak kabul edilemeyeceği, kıyas yasağı ve geçmişe uygulama yasağı da istisnaları ile birlikte incelenmiştir. Kanunilik ilkesini, karşılaştırmalı hukuk temelinde ele aldığımız üçüncü bölümde ise, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 7. maddesi bağlamında suçta ve cezada kanunilik ilkesinin sonuçları, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında değerlendirilmiştir.

In the thesis titled “The Principle of Legality”, the historical development of the principle of legality with its regulation in Turkish law and its effect on court decisions within the European Convention on Human Rights are examined.In the first part of our thesis, there are explanations about the development of the principle of legality in the West and the Turkish Constitution and penal code. In addition, it is emphasized that the principle of legality should be regulated as a constitutional principle since it is an indispensable element of the rule of law.The second section, which is given in detail in our study, is devoted to the results of the principle of legality, which is regulated in Turkish law. In particular, when Article 38 of the 1982 Constitution of the Republic of Turkey and the second article of Turkish Penal Code 5237 evaluated together, it is seen that some results take place in the systematic of criminal law in principle in addition to the principle of legality. In this context, in our study, the principle of certainty, prohibition of the administration create crime and punishment regulatory acts, that the rules of customs cannot be accepted as a direct source in criminal law, prohibition of analogy and prohibition of retroactive application have been examined together with the exceptions.In the third section, which we consider the principle of legality on the basis of comparative law, the results of the legality principle within the context of Article 7 of the European Convention on Human Rights are evaluated according to the judgments of the European Court of Human Rights.