Sosyal medyadaki İslam ve kadın konulu içeriklerin din eğitimi açısından incelenmesi : Youtube örneği

Abstract

Günümüzde hızla değişen toplumsal ve teknolojik dinamikler, kitle iletişim araçlarını din eğitimi açısından önemli bir alan haline getirmiştir. Bunların en önemli olanlarından birisi de hiç şüphesiz sosyal medyadır. Sosyal medya her türlü fikir, düşünce ve inancın kolaylıkla ifade edilmesi, yayılması ve tartışılması için çeşitli ortamlar sunmaktadır. Farklı düşünce, inanç ve fikirlerin kolaylıkla paylaşılabildiği, yayılabildiği ve tartışılabildiği sosyal medya ortamları arasında YouTube, geniş kullanıcı kitlesiyle öne çıkmaktadır. Bu araştırmada Youtube’da dini içeriklerin incelenmesi hedeflenmiştir. Yapılan ön çalışma doğrultusunda İslam ve kadın konusuyla ilgili içeriklerin hem izleme oranları açısından hem de kadın konusunun kapsam genişliği açısından fazla yer kapladığı gözlemlenmiştir. Bu doğrultuda araştırmanın temel problemi YouTube’da İslam ve Kadın konusuyla ilgili en fazla görüntüleme sayısına sahip içeriklerin mahiyetinin ve muhtemel etkilerinin yaygın din eğitimi açısından incelenmesidir. İncelenen YouTube videolarında İslam ve kadın konuları hakkında belirli temaların öne çıktığı gözlemlenmiştir. Bu doğrultuda “Kadın Erkek Eşitliği”, “Kadının Çalışması”, “Kadın ve Tesettür”, “Kadına Şiddet” ve “Kadın ve Aile” olmak üzere beş ana tema belirlenmiştir. Kadın ve Aile teması “Eşlerin Birbiri Üzerindeki Hakları”, “Evlilik” ve “Boşanma” olmak üzere üç alt temaya ayrılmıştır. Her bir tema kapsamında en fazla görüntülenen ilk üç video teze dâhil edilmiştir. Bu nedenle araştırmanın örneklemi her temayla ilgili (alt temalar da dâhil) üçer tane video olmak üzere toplam 21 video ile sınırlandırılmıştır. Araştırmamızda incelenen en fazla görüntüleme sayısına sahip “İslam ve Kadın” konulu videolar betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Verilerin değerlendirilmesi sırasında İslam ve kadın konusuyla ilgili temaların içeriği, videolarda kullanılan dini referanslar, videoların üslup ve anlatım özellikleri, videolara yapılan yorumlar gibi hususların din eğitimi alanı açısından ne ifade ettiği ortaya konulmaya çalışılmıştır.

In today’s rapidly evolving social and technological dynamics, mass communication tools have become a significant domain for religious education. Among these, social media stands out as one of the most prominent. Social media provides various platforms where ideas, thoughts, and beliefs can be easily expressed, disseminated, and debated. YouTube, with its vast user base, is particularly notable among these platforms for sharing, spreading, and discussing diverse perspectives and beliefs. This study aims to analyze religious content on YouTube. A preliminary examination revealed that content related to Islam and women occupies a significant share in terms of both viewing rates and the broad scope of topics related to women. Consequently, the primary research question focuses on the nature and potential impacts of the most viewed YouTube videos concerning Islam and women from the perspective of informal religious education. The analysis of YouTube videos addressing Islam and women identified several recurring themes. Based on these findings, five main themes were established: Gender Equality, Women and Veiling/ Covering, Women’s Employment, Violence Against Women and Women and Family. The Women and Family theme was further divided into three sub-themes: Mutual Rights of Spouses Marriage and Divorce For each theme (including sub-themes), the top three most-viewed videos were included in the study. Therefore, the sample for this research was limited to a total of 21 videos. The most-viewed videos on Islam and Women were analyzed using the descriptive analysis method. During the evaluation process, the study aimed to reveal the implications of the content of the themes related to Islam and women, the religious references used in the videos, the style and presentation features, and the comments made on the videos from the perspective of religious education.