Yargının kamuoyu tarafından denetlenmesi perspektifinde düşünce özgürlüğü ve düşünce özgürlüğünün sınırlanması sorunu

Abstract

Tezin konusunu, AİHS’ in 10. Maddesi ve Anayasa’ nın 26. Maddesinde yer bulan düşünce özgürlüğü ile yargı bağımsızlığının sağlanması arasında kurulması gereken dengenin kapsamı ile yargı organının kamuoyu tarafından denetlenmesinde, düşünce özgürlüğünün sınırlanmasının hangi usul ve esaslar dâhilinde yapılabileceği, yargı bağımsızlığı-düşünce özgürlüğü ikileminde, bu iki olgu arasındaki menfaatler dengesinin kurulması oluşturmaktadır. Tezin amacı ise, günümüz iletişim çağında, kamuoyunda, yargı görevi ile ilgili olarak yapılan düşünce açıklamalarının yargı bağımsızlığına muhtemel etkilerini ortaya koyarak, düşünce açıklamalarının yargı bağımsızlığının sağlanması amacıyla sınırlanması konusunda AİHM ve AYM’ nin tavrının ortaya konulması ve düşünce özgürlüğünün yargı bağımsızlığının sınırlanması amacıyla hangi şartlarda ve ölçülerde sınırlanabileceğinin tartışılmasıdır. Düşünce özgürlüğünün önemi ve gerekliliği bugün artık tartışma konusu olmaktan çıkmıştır. Neredeyse bütün çağdaş anayasalarda düşünce özgürlüğü düzenlenme alanı bularak korunmaktadır. Yargı görevi ile ilgili düşünce açıklamaları da bu kapsamda korunmaya değerdir. Ancak düşünce özgürlüğü gibi yargı bağımsızlığı da demokratik hayat için vazgeçilmez nitelikte olup gerekliliği tartışma konusu değildir. Bu haliyle, düşünce açıklamalarının yargı bağımsızlığını zedeleyerek toplumda yargıya olan güveni sarstığında veya kişilerin adil yargılanma haklarını ihlal ettiğinde sınırlanması gündeme gelmektedir. Bu çalışmada, AİHM ve AYM kararları da değerlendirilmek suretiyle, konusu yargı görevi olan düşünce açıklamalarının, yargı organının bağımsızlığına etkileri ve bu düşünce açıklamalarının sınırlanmasında, yargı bağımsızlığı-düşünce özgürlüğü arasındaki menfaatler dengesinin sağlanması tartışılmış, konu basın özgürlüğü açısından ayrıca ele alınmıştır. Tezin konusuna ilişkin tespitler yapılırken literatürde bu konuda yazılmış eserlerden yararlanılmış olup yer yer konu hakkında kendi görüşümüze yer verilmiştir.

The subject of the thesis is the scope of the balance that needs to be struck between freedom of thought as per Article 10 of the ECHR and ensuring the independence and proper public scrutiny of the judiciary as set out in Article 26 of the Constitution. With respect to the dilemma that arises between these two elements, it is through the respective principles and procedures that give effect to these Articles, that the balance must be struck. The aim of the thesis is to determine the possible effects of public opinion on judicial independence in today's communication age, and to establish the position of both the ECHR and the Constitutional Court with regard to limitations in respect of the expression of opinion in order to ensure judicial independence. It will also look to determine the conditions and measures under which freedom of thought will be limited to the independence of the judiciary. The extent to which such independence can be limited is also discussed. The importance and necessity of freedom of thought is no longer a matter of debate. Freedom of thought is protected in almost all contemporary constitutions. Expressions of opinion with respect to the judicial function are also worth protecting in this context. However, just like freedom of thought, the independence of the judiciary is indispensable for democratic life and its necessity is not a matter for debate. However, when limits are placed on the expression of opinion, when the independence of the judiciary and the public's trust in it are undermined, or when the rights of individuals to a fair trial are violated, then such restrictions come to the fore. In this study, in evaluating the decisions of both the ECHR and the Constitutional Court, the effects of the expression of opinion - the subject of which is the judicial task - on judicial independence is discussed. Consideration is also given to the necessary balance of interests that needs to be maintained between such independence and freedom of thought as that weighing pertains to limitations placed on expressions of opinion; the issue is also considered in terms of freedom of the press. In drafting this thesis, the author drew both on the relevant literature and where appropriate his own views