Hisse bazlı ödemelerin Türk vergi kanunları ve muhasebe standartlarına göre incelenmesi ve bir uygulama

Abstract

Bu çalışmada, gelişmiş ülkelerdeki şirketlerde yaygın uygulama alanı bulan ancak ülkemizdeki şirketlerde henüz tam anlamıyla uygulanmayan hisse bazlı ödemeler kavramı ve çalışanların sermayeye ortaklığı kavramı, bu kavramlara ilişkin finansal raporlama ve muhasebeleştirme standartları açıklanmış, uygulama şekilleri, avantaj ve dezavantajları ortaya koyulmuş, dünyanın çeşitli ülkelerindeki uygulama yöntemleri ve ülkemizde konuya ilişkin düzenlemeler açıklanmış, uygulanabilirliği tartışılmış, şirket karlılığına ve şirket çalışanlarının aidiyeti, verimliliği ve performansı üzerine etkileri ve ülkemizde konunun gelişminin sağlanabilmesi için yapılabilecekler araştırılmıştır.Hisse bazlı ödemeler konusunda birçok farklı model bulunmakta, hepsinin kendi özelinde çeşitli avantajları ve dezavantajları bulunmaktadır. Ülkemizde konuya ilişkin ilerleyen dönemlerde yapılacak olan yasal düzenlemelerde, diğer ülkelerin de tecrübeleri göz önünde bulundurularak, ülke kültürü, ükenin ekonomik durumu, işçi-işveren kesiminin ilişkileri, şirketlerin yapısı, planların uygulanma amaçları gibi faktörler dikkate alınarak katılım ve başarı düzeyi yüksek olacak ülkeye özgü modeller geliştirilmesi önem arz etmektedir.

Share based payment practices or employee stock ownership plans are not developed in Turkey as developed countries. In this study, share based payment and employee stock ownership concepts and financial reporting standarts about the issue are explained. Also, different types of practices, advantages and disadvantages, regulations about the issue in Turkey are clarified. It is aimed to develop suggestions for Turkey about development of the issue and also effects of the issue about company commitment, company and employee performance and profitability of company are analyzed.There are different types of models about employee stock ownership or financial participation, all have their own advantages and disadvantages. It is important for Turkey taking into consideration of factors like other countries’ experiences, economic situation of the country, country culture, employee-employer relationships, structure of the companies, objectives of the plans while implementing these plans and implementing legal framework, that could let successful original models with high level of participation.