Mısır’da antik mirasa dönüş : firavunizm tezi

Abstract

Giriş ve iki bölümden oluşan bu çalışmada, Mısır milliyetçiliğinin önemli tezahürlerinden biri olan ve 1920’li ve 1930’lu yıllarda Mısır entelektüel hayatına damgasını vuran Firavunizm düşüncesi ele alınmıştır. Modern Mısır’ın kökenlerini doğrudan Antik Mısır’a dayandıran ve Firavunlar Dönemi ruhunun canlandırılması gerektiğini vurgulayan bir fikir akımı olarak Firavunizm, ‘Mısırlılık’ın, Mısır’ın henüz yabancılar tarafından istila edilmediği, özde Mısırlı olanlar tarafından yönetildiği antik döneme referansta bulunmak suretiyle tanımlanabileceğini ortaya koyar. Firavunizm düşüncesinde Kadim ve Modern Mısır arasındaki devamlılığa işaret ettiği düşünülen Nil’e ve istilacıların etki alanından nispeten uzakta kalmış Yukarı Mısır’daki kırsal yaşama özel bir önem atfedilir. Antik Mısır’ın bilimden sanata birçok alanda ulaştığı yüksek seviye 1920’lerin ‘yeni Mısır’ına örnek olarak sunulur: Mısırlı, antik dönem mirasını iyi tanımalı ve bu mirası yeni Mısır’ın inşasında etkili biçimde kullanmalıdır. 1930’lu yılların sonunda Mısır milliyetçiliğinin yerini Arap milliyetçiliği ve İslamcılık akımlarına bırakmasıyla Firavunizmin de etki alanı daralmış fakat Mısır’ın gerçek kimliğine dair arayışlarda Firavunlar Dönemi’nin önemi tartışılmaya devam etmiştir.

This study examines the idea of Pharaonism which has dominated the Egyptian intellectual life during 1920s and 1930s. Pharaonism implies a strong affiliation between Ancient and Modern Egypt and lays its emphasize on the necessity of revitalizing the spirit of Pharaonic times. In terms of Pharaonisist intellectuals defining the ‘Egyptian’ could only be achieved by direct references to Egypt’s ancient past. Therefore Egyptians should be acquainted with their ‘true’ history and utilize it effectively for rebuilding Egypt. In the late 1930s Pharaonisist movement began to decline and gave its place to Arab nationalism and Islamism but the Pharaonic era has remained significant for the debates on Egyptian identity.