İslam aile hukukunda eşlerin nikah akdinden doğan hak ve sorumlulukları (Kazakistan aile hukuku ile karşılaştırmalı olarak)

Abstract

Nikâh birlikteliğinde tarafların karşılıklı ilişkileri önemli bir yere sahiptir. Bunedenle aile hukukunun en temel konularından birini, eşlerin karşılıklı ilişkilerini düzenleyenhükümler oluşturur. Eşlerin karşılıklı hak ve sorumlulukları, nikâh akdi, usulüne uygunolarak gerçekleştiği andan itibaren meydana gelir. Bu hak ve sorumluluklardan bir kısmıkişisel bir kısmı da malî özellik taşımaktadır. Fakihlerin nikâhı muâvazalı bir akit olarakkabul etmeleri, başka bir deyişle nikâhı kocanın kadının cinsel menfaatlerine malik olması,mehri de bunun karşılığı olarak görmeleri, onları eşler arasındaki ilişkiyi bazı konulardaevliliğe ilişkin Kur’ânî ilkelere göre değil muâvazalı akdin kurallarıyla düzenlemeye sevketmiştir. Kur’ân-ı Kerîm’de karı-kocanın birbiriyle kaynaşan, ünsiyet kuran, hayatı paylaşaneşler olarak isimlendirilmesinden, nikâhın amaçlarının her iki taraf için de ortak olmasındanhareketle nikâhın klasik tanımı ve eşlerin yetkileriyle ilgili olup muâvazalı akdin kurallarıgereği düzenlen hükümlerin, nikâhın temel ilkelerine uygun düşecek şekilde yenidendüzenlenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.The relationship between the sides are very important in marriage. Therefore, oneof the basic subjects of family law is the judgments that regulate the relationship betweenthem. Mutual rights and responsibilities start when the marriage contract is preparedaccording to procedures. Some of these rights and responsibilities are personal and some ofthem are financial. Fuqaha (jurists) accepts marriage contract as an onerous contract. Itmeans that the husband owns the sexual benefits of his wife with this contract and mahr isthe price of it. Hence, they regulate the relationship between the sides according to the rulesof onerous contract in some subjects instead of Quranic principles related to the marriage.Because Qur’an al-Karim defines the couple as people who come close to each other; sharethe life together and the aim of the marriage is mutual, classical definition of marriage andregulations defined according to rules of onerous contract should be reorganized accordingto the basic principles of marriage.