7-11 yaş öğretilebilir zihinsel engelli çocuklarda eğitici dramanın kelime kazanımına etkisi

Abstract

Bu araştırmada 7-11 yaş öğretilebilir zihinsel engelli çocuklarda eğitici dramanın kelime kazanımına etkisinin saptanması amaçlanmıştır. Deney- kontrol gruplu ön test-son test ölçümlerine dayanan deneysel desenli bir çalışma olan araştırmada; bağımsız değişken olarak belirlenen “eğitici drama programına katılma” nın; bağımlı değişken olan “kelime kazanımı” üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Araştırmaya katılan denekler, araştırmanın amacı doğrultusunda belirlenen İstanbul’ da yaşayan, 7-11 yaşları arasındaki öğretilebilir düzeyde zihinsel engelli 18 çocuktur. Bu çocuklar gerekli temel akademik becerilere sahip olmaları ve yönerge alabilmeleri nedeniyle seçilmişlerdir. Çocukların 9’u deney, 9’u kontrol grubuna random olarak atanmıştır. Deney ve kontrol gruplarındaki çocuklara Peabody Resim-Kelime Testi uygulanarak; tanımadıkları (resimlerini doğru olarak gösteremedikleri) kelimeler saptanmıştır Bu kelimeler arasından, deney ve kontrol gruplarındaki çocukların en az %50’sinin bilmediği kelimeler belirlenmiştir. Bu kelimeler arasından seçilen ilk 20 kelime ile ilgili eğitici drama etkinlikleri hazırlanmıştır Programın uygulanması sırasında; deney grubundaki zihinsel engelli çocuklara, seçilen kelimeler ile ilgili olarak hazırlanan drama etkinlikleri 8 hafta süresince uygulanmıştır. Kontrol grubundaki çocuklarla ise; deney grubundaki çocuklarla geçirilen süreye eş olarak dil gelişimi etkinlikleri yapılmıştır.

Araştırmanın hipotezleri doğrultusunda yapılan istatistiksel analizler sonucunda araştırmanın bulgularına bakıldığında; eğitici drama uygulanmadan önce deney ve kontrol gruplarının kelime dağarcığı arasında fark görülmezken, uygulama sonrasında deney grubundaki çocuklar lehine anlamlı farklar bulunmuştur. Seçilen 20 kelime ile ilgili istatistiksel analizler sonucunda, deney grubunda ve kontrol grubunda gelişme olduğu görülmekle birlikte, deney- kontrol gruplarının sontest farklarının deney grubundaki çocuklar lehine anlamlı olduğu bulunmuştur. Daha önce yapılmış olan bazı çalışmalar bu araştırmada elde edilen bulguları destekler niteliktedir. Bu genel sonuç, konu ile ilgili yeni araştırmaların, daha büyük gruplarla ve farklı eğitici drama programlarıyla, yapılmasına yol göstermektedir. Zihinsel engelli çocuklarda kelime kazanımını ve buna bağlı olarak alıcı dil gelişimini işaret eden bu araştırmanın bulguları değerlendirildiğinde, ümit verici bir görünüm ortaya çıkmaktadır. Bundan sonra yapılacak olan konunun daha farklı yaşlardaki engelli çocuklarla ve daha farklı değişkenlerle araştırılmasıdır.