Yazılı basının hisse senetleri piyasası üzerindeki etkisi

Abstract

YAZILI BASININ HİSSE SENETLERİ PİYASASI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Bu çalışmanın amacı, borsa ile basının kesiştiği noktada gerçekleşen oluşumların dinamikleri çerçevesinde, basının borsaya etkisinin ne şekilde olduğunun incelenmesidir. Finans piyasalarının nitelikleri ortaya koyularak özellikle hisse senetleri piyasasına yönelik analizler ele alınarak, sermaye piyasalarına bakış ve tarihsel sürece ilişkin açıklamalar yapılmıştır. Analiz süreci içerisinde fiyatlandırmanın hangi değişkenlere dayandığı ortaya konulmuş ve piyasa teorileri hakkında bilgiler verilmiştir. Bu çerçevede etkin piyasa teorisi üzerine durularak hangi tip etkinliğin, Türk piyasaları için geçerli olduğu ve bu geçerliliğin ötesinde hangi etkilerin olabileceği üzerinde durulmuştur. Hisse senedi fiyatlarına etki eden faktörler ele alınarak, özellikle spekülatif boyut, anomaliler, içerden öğrenenlerin ticareti ve manipülasyon üzerinde durulurken, değerlendirme yöntemleri detaylandırılmıştır. Dinamik bir süreç yaşayan basın ve sermaye piyasalarının kesiştiği noktadaki oluşumlar açıklanmıştır. Bu süreç içinde yatırımcı psikolojisinin nasıl oluştuğu ve sürü psikolojisi ile hareketlerin piyasaları nasıl etkilediği anlatılmıştır. Kitle olaylarının niteliği üzerinde durularak, kitlelerin etki altında kalmasının sebepleri araştırılmış, Sermaye Piyasası Kanunu'nun yatırım danışmanlığı çerçevesinde, basında piyasalara yönelik çıkan haberlerin ortaya koyuş şekli ele alınmıştır. Geçmişte yazılan haberlerdeki haber öyküsü detaylandırılarak yapılan nitelemelere dikkat çekilmiştir. Basının piyasalara karşı duruşu detaylarıyla incelenmiştir. Çalışmanın araştırma bölümünde ise, stepwise regresyon analiz yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemle basında hedef haberleri çıkan hisse senetleri ile önerilen hisse senetlerinin hareketi, basından kaynaklanan bir etki olup olmaması açısından araştırılmıştır. Kitle psikolojilerinin önemine dikkat çekilirken, bu noktada kitle psikolojilerini şekillendiren bir etken olarak basının kanaat oluşturucu etkisi üzerinde durulmuştur. Basın piyasaların yönüne yönelik ipuçlarını dinamik olarak taşımaktadır. Piyasaların ve basının yönetimleri denetleme işlevi bulunmaktadır. Bu işlev arttıkça ülkeler demokratik ve refah toplumuna doğru ilerleyecekleri sonucuna varılmıştır.

THE EFFECTS OF THE PRESS ON STOCK MARKET The aim of this study is to analyze how the press affects stock market within the frame of the dynamics arisen due to the overlap of the stock market and the press. Explanations on the historical process and a view of capital markets are given through setting forth the specifications of finance markets, especially dealing with the analysis regarding the stock markets. Throughout the analysis process, the variables that the pricing is based on and the information on market theories are given. Within this frame, which type of efficiency is valid for the Turkish market and which effects could arise beyond this validity are tried to be analyzed through emphasizing effective market theory. Evaluation methods are detailed through analyzing the factors affecting stock prices, especially giving emphasis to speculative dimension, anomalies thereof and manipulation of insider traders. Formations at the intersection points of the stock markets and the press experiencing a dynamic process are explained. How the psychology of investors is shaped and how the markets are affected from the actions arising out of the gregarious instinct within this process are explained. The reasons why the mass is influenced, and within the investment consultancy of the Capital Market Code, articles regarding markets and the way which the news are given by the press are analyzed through giving emphasis to the nature of the mass events. The stories of the news published in the past are detailed and the descriptions made are pointed out. The stepwise regression analysis method is used in the research part of the study. Through this method, the movements of the stocks of which aimed news are published in the press and the recommended stocks are analyzed in terms of the existence of any effect arising out of the press. The mass psychology is stressed and through this point, the convincing effect of the press as a factor shaping the mass psychology is discussed. The press dynamically possesses clues regarding the trends of the markets. The markets and the press have inspection function on administrations. It is concluded that as this function increases, states shall develop into democratic and welfare societies.