Irak’ da Türkmen azınlık ve Kerkük’ lü göçmenler

Abstract

Irak'ta Musul, Kerkük, Telafer gibi bölgelerde yaşayan etnik unsurlardan biri de Türkmenlerdir. Çeşitli kaynaklarda 674 yılından bu yana Türkmenlerin bölgede varlığını sürdürdüğü belirtilmektedir. Türkmenlerin yaşadıkları bölgeler I. Dünya Savaşı sonrasında uluslar arası anlaşmalarda tartışılmış ve sonunda Milletler Cemiyeti kararıyla Irak sınırları içinde kalmıştır. Ancak özellikle Irak'ta cumhuriyet ilanından sonra bir darbe başa geçen BAAS iktidarı döneminde bölgedeki Türkmenlere çeşitli baskılar gerçekleştirilmektir. Temel insan hakları sorunuyla karşı karşıya kalan Türkmenler bunun yanısıra ekonomik problemler yaşamakta ve bunların sonucunda göç etmektedirler. Türkmenlerin en yoğun olarak göç ettiği yer de İstanbul'dur. İstanbul'a göç etmiş olan Kerküklü Türkmenler üzerinde yaptığımız araştırmada, göç etmelerinin en önemli sebepleri arasında siyasi ve ekonomik nedenler gösterilmiştir. Kendilerini kültürel kimlik olarak Türkmen kavramıyla ifade etmekle birlikte, anavatan olarak Türkiye'yi gördüklerini belirtmektedirler. Bu durum, gerçekleşen göçün biçim olarak dış göç olarak görülse de nitelik olarak iç göç özellikleri gösterdiğini ortaya koymaktadır. İstanbul'a göç kararı bir çeşit güven duygusunun sonucudur. Aynı dili konuştukları ve benzer etnik ve dini özelliklere sahip oldukları bir bölgeye göç etmek göçmenlere güven vermektedir. İstanbul'a göç eden Türkmenler burada da kalıcı bir iş bulmakta zorluk yaşadıklarını ve bürokratik sorunlar yüzünden yerleşim sorunları yaşadıklarını ifade etmektedirler. Kendilerini Türkiyeli Türklerle karşılaştırdıklarında, Türk kimliğinin Türkmenlerde daha güçlü olduğunu ve Türk geleneklerine Türkmenlerin daha fazla sahip çıktıklarını ve yaşattıklarını düşünmektedirler. Modernleşme sürecinin Türkiye'de daha hızlı ilerlemesi sonucu Türkiye'de batı tarzı bir yaşamın geliştiğini ifade etmektedirler. Türkiye Türkleri ile evlilik düşüncesine ise olumlu yaklaşmaktadırlar. Araştırma sonucunda ortaya çıkan bir başka gerçeklik ise Türkmenlerin, Irak'taki mevcut iktidarın ortadan kalkması ve Türkmenlerin bazı temel haklarına sahip olmaları gibi bir durumda yeniden kendi yaşadıkları bölgeye dönmek istemeleridir.One of the ethnical aspects is Turkomans who are living in Iraq like areas Musul, Kerkük and Telafer. İn various sources Turkomans lives for about 674 years so far in that area. The arias which Turkomans lives are discussed after the I. World War in international treateas and at last with the desicion of Nations Associasion they trapped in the borders of Iraq. On the other hand especially after the declaration of republic in Iraq during the BAAS period there were many disparcement on Turkomans. Beside the problems of facing basic human rights they began to suffer with economic problems too and after all they started to immigrate. The most Turkomans immigrated to istanbul. With our resarch on Turkomans who immigrated to İstanbul, we found that the most important reason of immigration is political and economical. Although they express theirselves as Turkoman, they accept Turkey as motherland. This situation tells us the immigration is not external besides its internal. The immigration to İstanbul is a congulation of some kind of trust. They feel trust by means of they speak the same language and has similar ethnic and religious specialities. The Turkomans who immigrated to İstanbul had a problem of finding a job and shelter because of burocratic problems. They think that when they compare theirselves to Turkish citizens their Turkic identities is more dominant then to those who live in Turkey as Turkish citizens. They tell that a fast moving modernism with the relationships with west Turkey is very similar to the western world. They think positively about marrying with Turkish Turks. Thus after the political and economical environment becames as the past they really think of going back to their prior lands.