Hürriyeti Tahdit Suçu

Abstract

Tezimizin konusu TCK. m. 179 da yer alan memur olmayan kişiler tarafından işlenen hürriyeti tahdit (özgürlüğün sınırlandırılması) suçu ve buna ilişkin ağırlatıcı nedenlerin yer aldığı TCK. m. 180 nin incelenmesinden ibarettir. Özgürlüğün sınırlandırılması suçunun bazı özellikleri vardır. Serbest hareketli, mütemadi, bir suç olması yanında kastla işlenebilen maddi bir suç özelliklerini göstermesidir. Suçun hukuka özel aykırılık içermesi, diğer suçlara daima bir vasıtalılık arzetmemesi ve bir zarar suçu olması da sayılabilecek özellikler arasındadır. İnceleme konumuz olan Özgürlüğü Sınırlandırma suçunun diğer suçlarda az rastlanan özelliği, mütemadi bir suç olmasının doğal sonucu olarak azmettirme şeklinde gerçekleşen iştirakın her zaman mümkün olmamasıdır. Suçun faili herkes olabileceğinden dolayı mahsus bir suç değildir. Burada dikkati çeken konu failin memur dahi olsa kişilerin özgürlüklerini sınırlama yetkisi olmayan bir memur olması durumunda işlenen suç, memurların işlediği özgürlüğü sınırlandırma suçu (TCK. m. 181) oluşturmamasıdır. Özgürlük şuuru olmayan sarhoş, baygın, akıl hastası gibi kişilerin de suçun mağduru olabileceğini düşünmekteyiz. Gerçekten bu suçun ancak özgürlüğünün kısıtlandığını bilebilecek durumda olan suçun işlendiği an, hareket serbestisi olan kişilere karşı işlenebileceği savunulsa da, biz potansiyel hareket serbestisine sahip kişilere karşı da işlenilebileceğini düşünmekteyiz. Bu anlamda potansiyel hareket serbestisi kuralının genişletici bir yoruma tutulduğunda bir yaşındaki bir çocuğun da suçun mağduru olabileceğini düşünmekteyiz. Hukuka uygunluk nedenleri arasında yer alan rızanın suçumuzda da bir hukuka uygunluk nedeni oluşturduğu fakat bu rızanın sağlık ve vücut bütünlüğüne ağır bir tecavüz teşkil etmemesi, hukuka ve ahlaka aykırı olmaması gerektiğini de ifade etmek gerekir. Özgürlüğü sınırlandırma suçunun oluşabilmesi için failde özel kastın bulunması gerektiği konusu doktirinde ve Yargıtay içtihatlarında yaygın olarak kabul edilmiş bir görüştür. Bizce suçun oluşması için genel kast yeterlidir. Çünkü Kanunkoyucunun suçun oluşmasını özel kastın varlına bağladığı durumlarda suçun işlenmesine neden olan saikin kanun metninde ayrıca belirtildiği kanaatindeyiz. Dolayısıyla diyebiliriz ki kanun metninde, suçun özel kastla işlenebileceğine dair bir ifadenin yer almadığı durumlarda genel kast yeterli olacaktır. Failde genel kastın varlığı için aynı zamanda hukuka aykırılık şuurunun da aranmasınının gerektiğini düşünmekteyiz. Bu sonuca ise kanun metninde yer alan gayri meşru surette ifadesinden varmaktayız. Zira bu şekilde hukuka aykırılığın açıkça ve ayrıca belirtilmesi nedensiz olamaz. Böyle durumlarda hakim diğer bütün suçlarda olduğu gibi hukuka aykırılığın varlığını aramakla yetinmeyecek ayrıca (failin kastından başka) failin bu özel aykırılığı bilip bilmediğini ve böylece hareket etmeyi isteyip istemediğini, kusurluluğun (failin kastının buna yönelmiş olup olmadığı) bu unsuru da kapsamına alıp almadığını araştıracaktır.