Publication: Para sermaye ve bankacılık sektörü üzerindeki etkileri
Abstract
Marxist teori'nin genel geçer iktisat teorilerinden ayrıldığı temel nokta ekonomiyi toplumsal alan içinde analiz etmesidir. Marxist teori özü itibari ile tarihsel ilişkiler tarafından belirlenen kapitalist toplumu incelerken, genel geçer iktisat, ekonomiyi toplumsal alandan tamamen soyutlamıştır. Bu iki teorinin temel farklılığı tabii ki para analizinde de ortaya çıkar. Genel geçer iktisatta para, reel değerlere etki etmeyen bir örtü işlevini görür. Bir örtü olması, reel değerler üzerinde bir etkisi olmaması sonucunda paranın evrensel kabul edilen, her topluma özgü olmayan genel işlevleri vardır. Marx'ın paranın reel değerler üzerinde bir örtü olmadığı, üretim süreciden bağımsız olarak ele alınamayacağı görüşü, bankaların kapitalizm içindeki işlevinin incelenmesinde de kendini gösterir. Banka sadece bir aracılık işlevi mi görür yoksa ekonomiye yön verebilen, reel üretimi etkileyebilen bir aktörmüdür? Bankaların mevduat sahiplerinden topladığı depozitolar bankaların rezervlerinde toplanır. Bu rezervlerin bir kısmı merkez bankasının belirlediği ihtiyat oranında elde tutulması zorunludur. Geri kalan kısmı ise banka sermayesinin arttırılması amacı ile kredi olarak borç verilebilir paraya dönüştürülür. Hayali para yaratma süreci burada devreye girer. Bu paranın para sermaye haline dönüşmesi için öncelikle üretken sermaye aşamasına dönüşmesi gerekir. Bunun içinde paranın üretim sürecini başlatacak kesimin yani sanayi kapitalistinin kullanımına sokulması gerekir. Sanayi kapitalisti aldığı bu kredi ile üretime başlamadan önce üretimi sağlayacak, iş gücü ve üretim araçlarını temin etmesi gerekir. Üretim süreci sonucunda ortaya çıkan ürün ticari sermaye aracılığı ile para sermayeye dönüşür. Yani bankanın hayali olarak çıkardığı para, üretim sürecinden geçerek gerçek paraya dönüşür. Ortaya çıkan para, bankanın borç olarak sunduğundan daha fazladır. Artı değer üretim sürecinde, emeğin katkısı sonucunda yaratılmıştır. Ülkemizde özellikle 1980'li yıllar itibariyle bankacılık sektöründe oluşmaya başlayan yapısal bozuklukların temel nedeni, bankaların asli fonksiyonlarından uzaklaşıp, bunun yerine kamu kesimi açıklarını finanse etmede başvurulan önemli bir kaynak haline gelmesidir.Bu durum bankalardan reel sektöre verilen kredi miktarında önemli ölçüde azalmalar oluşmasına neden olmuş ve kriz ortamından zarar gören reel sektörün içinde bulunduğu darboğazı aşamamasına yol açmıştır.
Marxist economics theory is different from general economics theory with analysis economy in social area. Because, general economics theory abstracht to economy from social area. These theories are different from each other with their money analysies. In general economics theory, money doesn't effect real economy. For this reason, money has got universal functions. Other side for marxist economics theory money effects real economy. Marx also analysied banks in capitalist economy. For marx, banks are important actor to effect real economy. Banks accumulate deposits in their reserves. A part of these reserves are held in the bank for legal obligation. And others are transformed loans for giving credit to the capitalist to increase banking capital. First of all, these loans are fictitious money. To transform fictitious money to real money, these loans must be transformed to the money capital. To achieve this, money must be gived to the industrial capitalist to start production. Before to start production, Industrial capitalist with this fictitious money must purchase labour power and production means. At the end of production, when the products are arised, these products must be transformed again to the money. This money is bigger than first money which is given by the bank to the capitalist. Surplus vaule is created in production period with labour power. So fictitious money are transformed real money in production period. After 1980 inTurkey, some structural problems arised in banking sector. Because, in 1980's, banks were seen an important source to finance public depth. Banks tended to give loans to the government. For these reason, credit amount, which is given by the bank to the industrial capitalist, was decreased day by day. This situation effected real economy badly. So we can see easly that monetary vaules can effect real values.
Marxist economics theory is different from general economics theory with analysis economy in social area. Because, general economics theory abstracht to economy from social area. These theories are different from each other with their money analysies. In general economics theory, money doesn't effect real economy. For this reason, money has got universal functions. Other side for marxist economics theory money effects real economy. Marx also analysied banks in capitalist economy. For marx, banks are important actor to effect real economy. Banks accumulate deposits in their reserves. A part of these reserves are held in the bank for legal obligation. And others are transformed loans for giving credit to the capitalist to increase banking capital. First of all, these loans are fictitious money. To transform fictitious money to real money, these loans must be transformed to the money capital. To achieve this, money must be gived to the industrial capitalist to start production. Before to start production, Industrial capitalist with this fictitious money must purchase labour power and production means. At the end of production, when the products are arised, these products must be transformed again to the money. This money is bigger than first money which is given by the bank to the capitalist. Surplus vaule is created in production period with labour power. So fictitious money are transformed real money in production period. After 1980 inTurkey, some structural problems arised in banking sector. Because, in 1980's, banks were seen an important source to finance public depth. Banks tended to give loans to the government. For these reason, credit amount, which is given by the bank to the industrial capitalist, was decreased day by day. This situation effected real economy badly. So we can see easly that monetary vaules can effect real values.