Grammatikvermittlung im modernen Fremdsprachenunterricht

Abstract

Yabancı diller tarihi boyunca dilbilgisine çeşitli anlamlar yüklenmiştir. Bazen ikinci plana atılmış, bazen de yabancı dil öğretiminde mutlak öncelik verilmiştir. Özellikle dil kuramları ve öğretim ve öğrenme yöntemleri dil bilgisinin önemine önemli katkılarda bulunmuştur. Bu nedenle A2 seviyesindeki yabancı dil (Almanca) ders kitapları “Themen aktuell 2” ve “Das Leben” a daha yakından bakmayı ve dilbilgisinin nasıl ve hangi yoğunlukta öğretildiğini belirlemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca modern yaklaşımların yabancı dil dersinde dilbilgisi öğretimi ile ilgili olarak ne ölçüde dikkate alındığı tespit edilecektir. Ders kitaplarını inceleyebilmek adına Stockholm Kriter Kataloğu ve Hoffmann’ ın yabancı dil Almanca alanındaki ders kitaplarının değerlendirilmesine yönelik ölçütleri adlı çalışmaları kullanılmıştır. Bu kataloglardan hareketle dilbilgisi bakış açısı altında özgün bir değerlendirme kataloğu oluşturulmuştur. Çalışmanın uygulama bölümünde ders kitapları nitel yöntemle incelenecek olup yukarıda belirtilen amaçlar doğrultusunda aşağıdaki sorular yöneltilecektir: 1- Diğer yardımcı beceriler (okuma, anlama, yazma, konuşma) göz önünde bulundurulduğunda dil bilgisinin bunlara kıyasla ders kitabındaki önemi nedir? 2- Ders kitaplarında dil kuramları ve metotları dikkate alınmış mıdır? 3- Ders kitapları dil bilgisine yönelik hangi ilerleme (progression) türlerini takip etmiştir? 4- Metinler dil bilgisi öğretimi üzerine mi tasarlanmıştır? Dilbilgisi çalışmasının her iki ders kitabında da önemli bir rol üstlendiği ortaya çıkmıştır. Das Leben ders kitabı, hedef yapıların metin çalışmasına dâhil edilmesiyle önemli ölçüde iletişimsel eylem becerilerini ön plana çıkarmıştır ve tümevarım öğrenme yöntemini tercih etmiştir, Themen aktuell 2 ders kitabı ise tekrarlayıcı alıştırmalar yoluyla dilbilgisinin önemini ve dolayısıyla tümdengelim yöntemini vurgulamaktadır. Her iki ders kitabında da modern dil kuramlarının dikkate alınmamasından dolayı ileriye dönük yabancı dil dersinin daha etkili bir biçimde yapılandırılabilmesi adına öneriler bölümünde karşılaştırmalı ve bilişsel dilbilgisinin olası kullanım imkânlarına dair atıfta bulunulacaktır.Throughout the history of foreign languages, grammar has been assigned a variety of meanings. Sometimes it has taken a back seat, sometimes it has been given absolute priority in foreign language teaching. Language theories and teaching methods in particular have made a significant contribution to the importance of grammar. This Master's thesis therefore aims to take a closer look at the GFL textbooks Themen aktuell 2 and Das Leben at level A2 and to determine how and to what extent grammar is taught. It should also be determined to what extent modern approaches with regard to the teaching of grammar in foreign language lessons are included.In the practical part of the study, the textbooks will be analyzed with the qualitative method and the following questions will be asked in line with the above-mentioned objectives: 1- Considering the other auxiliary skills (reading, comprehension, writing, speaking), what is the importance of grammar in the textbook compared to them? 2- Are language theories and methods taken into consideration in the textbooks? 3- Which types of progression for grammar did the textbooks follow? 4- Are the texts designed to teach grammar? It was found that the study of grammar plays an important role in both textbooks. The “Das Leben” textbook emphasized communicative action skills to a significant extent through the inclusion of target structures in the text study and preferred the inductive learning method, while the “Themen aktuell 2” textbook emphasized the importance of grammar through repetitive exercises and thus the deductive method. Since modern language theories are not taken into account in both textbooks, in the suggestions section, reference will be made to the possible possibilities of using comparative and cognitive grammar in order to structure the foreign language course more effectively in the future.