İslam Öncesi Türk Devletlerinin sosyal hayatında kadının rolü

Abstract

Tezimiz iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde aile ve toplum hayatında önemli olan aynı zamanda kadını ilgilendiren kavramlar üzerinde durduk. Exogami, leviratus kavramlarını bu kavramların ortaya çıkış nedenlerini, toplum ve aile açısından önemini ortaya koymaya çalıştık. Kalın, çeyiz, monogami, egzogami gibi kavramları ve bunların Türk aile yapısı içindeki yerini inceledik. Ardından genel olarak aile nedir, aile çeşitleri ve aile kurumunun geçirdiği değişim üzerinde durduk. Türk ailesi ile ilgili çalışmalar yapmış sosyologların bu konudaki düşüncelerini belirttik. İkinci bölümde Türk aile yapısını ve dayandığı temelleri açıklamayı hedefledik. Devlet yönetiminde önemli bir yere sahip olan ‘‘Katun’’ luk makamını, bu makama yükseltilen kadınların taşıması gereken özellikleri, görev ve yetkilerini, devlet yönetimindeki güç ve yönlendirmelerini ortaya koymaya çalıştık. Ayrıca hanedana mensup kadınların devlet çıkarlarını korumak adına yabancılarla yaptıkları evlilikler (Ho-Ch’in Anlaşmaları) üzerinde durduk. Daha sonra ise kadınla ilgili hukuk kurallarını, bu kuralların işleniş şekillerini, erkekleri gibi savaşçı olan kadınların belgeler ve destanlar ışığındaki yansımalarını ortaya koymaya çalıştık. Toplumdaki cariyelik olgusunu, cariye kadınların durumunu irdelemeye gayret ettik. Son olarak da kadının giyim kuşam ve uğraşları konusuna değindik.

Our thesis is composed of two parts. In the first part of this thesis we stand on consepts what is important on familiy and community life and interested directly woman. The concepts ‘‘exogami’’ and ‘‘leviratus’’ what is reasons why we are using theese consepts, the emergence and importance of theese contence for communities and families have been tried to be arisen. After we worked on generally what the family is, the family sorts and the evolutive process of the family have been elaborated. The thoughts of the sociolgists who studied on the Turkish familly before have been indirated and finally the structure of the Turkish family and its foundations based on have been intended to be explained. In the second part, the seat ‘‘Katunluk’’ which takes an important position in government, the necessary characteristics of the women having this seat, their duties and authorities and their power and guidence in government have been tried to be emphasized. Moreover, in order to protect the interests of the state of noble women their marriages with forigners (Ho-Ch’in Agreemments) have been emphasized. Later, legal rules about the women, the operational ways of these rules, in the light of the documents and the epics, the reflexions of the women who are worriors like their husbands have been exhibited. Finally, bondwomen and their positions in the community and also their clothing and engagement have been examined.