Sporda Risk Yönetimi: Bodrun Ultra Maratonu Örneği

Abstract

Bu çalışmanın amacı, risk ve risk faktörlerinin spor ile olan ilişkisini açıklamak, koşan ve yarışlara katılan sporcularınaldıkları riskleri belirlemek, risklerin etki düzeyini anlamak ve sporda risk yönetiminin önemini belirtmektir. Araştırmaya;Muğla ilinin Bodrum ilçesinde düzenlenen, Bodrun Ultra Maratonu’nunda yarışan 156’sı erkek, 63’ü kadın 219 sporcukatılmıştır. Veri toplama aracı geliştirilirken Gök (2006), Çobanoğlu (2008) ve Karataş (2012) tarafından voleybol, futbol vehentbol branşlarında uygulanan çalışmalarda kullanılmış risk değerlendirme anketleri gözden geçirilmiş ve bireysel sporundoğasına uygun bir biçimde uzman görüşleri de alınarak araştırmacı tarafından yeniden düzenlenmiştir. Likert tipindehazırlanan “Risk Değerlendirme Ölçeği” adlı anketin geçerliliğini ve güvenirliliğini belirlemek için 209 sporcuya ön testleruygulanmıştır. Ön test sonucunda elde edilen verilerin geçerlilik incelemesi için yapılan faktör analizine göre; Kaiser-MeyerOlkin (KMO) değeri 0,708 ve Bartlett’s Test p=0,000 bulunmuştur. Temel Birleşenler Analizi (Principal ComponentAnalysis-PCA) sonucunda ise 20 sorudan oluşan ölçeğin 4 faktörlü bir yapıda olduğu görülmüştür. Ölçeğin güvenilirliği içinhesaplanan Cronbach Alfa değeri ise 0,849 olarak bulunmuştur. Normal dağılım göstermeyen anket sonuçlarına parametrikolmayan Kruskal Wallis H ve Mann Whitney U testleri uygulanarak veriler analiz edilmiştir. Katılımcıların “RiskDeğerlendirme Ölçeği”nin geneline verdikleri cevaplar; cinsiyet, yaş, medeni durum değişkenlerine göre istatiksel olarakanlamlı farklılıklar göstermezken (p>0,05); ölçeğin geneli ve alt faktörlerde eğitim durumu, koşu yılı ve ferdi sporcu ya dakulüp sporcusu olma değişkenlerine göre istatiksel olarak anlamlı farklılıklar göstermiştir (p<0,05). Sonuç olarak riskleriçeren spor faaliyetlerine katılanların risk değerlendirme düzeyleri; cinsyet, yaş ve medeni durum değişkenlerindenetkilenmezken, eğitim yılı, koşu yapma süresi ve ferdi sporcu ya da kulüp sporcusu olma değikenlerinden etkilendiğigörülmektedir. Eğitim düzeyi arttıkça sporcuların bilinçlendikleri, riskleri ve sonuçları daha iyi analiz edebildikleri, koşu yılısüresi fazla olan sporcuların yarışlara katılma tecrübeleri yüksek olduğundan risk değerlendirme düzeylerinin yüksek olduğugörüşüne ulaşılmıştır. Ayrıca koşuyu meslek edinerek bu işten geçimini sağlayan kulübe bağlı profesyonel sporcuların riskdeğerlendirme düzeylerinin fazla olduğu görülmektedir.

The aim of this study is to explain the relationship between risk and risk factors with sports, to determine the risks of athletes_x000D_ who run and participate at the races, to understand the effect level of the risks and to remark the importance of risk_x000D_ management in sports. The research was conducted on total of 219 participated athletes (156 men, 63 women) who_x000D_ competing in the Bodrun Ultra Marathon in Bodrum district of Muğla. Data collection tool was created with the help of the_x000D_ risk assessment questionnaires used in the studies conducted in Gök (2006), Çobanoğlu (2008) and Karataş (2012) in_x000D_ volleyball, football and handball branches were reviewed and the expert opinions were taken in accordance with the nature_x000D_ of the individual sport and were rearranged and developed by the researcher. In order to determine the validity and reliability_x000D_ of the questionnaire named "Risk Assessment Scale" prepared in Likert type, pre-tests were applied to 209 athletes._x000D_ According to the factor analysis for the validity analysis of the data obtained from the pre-test; Kaiser-Meyer-Olkin (KMO)_x000D_ value was 0,708 and Bartlett's Test was p=0,000. As the result of Principle Component Analysis (PCA), it was found that the_x000D_ scale consisting 4 factors in the total of 20 questions. The Cronbach Alpha value calculated for the reliability of the scale_x000D_ was found as 0,849. The non-normally distributed data were analyzed by applying nonparametric Kruskal Wallis H and_x000D_ Mann Whitney U tests. In oder to answers of the survey; statistically significant differences were not found between gender,_x000D_ age and status (p>0,05). In the general and sub-factors of the scale, statistically significant differences in terms of education,_x000D_ year of running and individual or club runners were found (p<0,05). As the result, the risk assessment levels of athletes in_x000D_ risk involved sports activities; it is not affected by gender, age and status, it is seen that it is affected by education, year of_x000D_ running and being individual or club athlete. As the level of education increased, athletes can be analyzed the risks and_x000D_ results much better and athletes who run for along time to have high experience of race participation, thus the risk_x000D_ assessment levels were high. In addition, it is seen that, professional athletes in the club who earn his/her life by running,_x000D_ have high risk assessment level.