Kur riskinin piyasa yapıcı bankaların sermaye yeterliliğine etkisi : bir uygulama

Abstract

Küresel ölçekte faaliyetlerini sürdüren bankaların finansal açıdan güçlü olmaları ve rekabet edebilmeleri için uymakla yükümlü oldukları hem ulusal hem de uluslararası düzenlemeler arasında yer alan sermaye yeterliliği en önemli düzenlemeler arasında sayılmaktadır. Türk bankacılık sektöründe, Basel düzenlemeleri kapsamında %8 olarak belirlenen SYSR oranı, %12 olarak uygulanmakta ve bankaların söz konusu orana mutlak uymaları beklenmektedir. Kur riski ise doğrudan SYSR hesaplanmasında yer almıyor olmasına rağmen PRET’i oluşturan değişkenlerden biridir. Bunun yanısıra literatürde geniş anlamda kur riski, özellikle KRET’i oldukça etkileyen bir değişkendir. Bu kapsamda tezde, daha önce çeşitli değişkenler ile ilişkisi üzerine çalışmalar yapılmış olan SYSR’nin kur ile ilişkisi açıklanmaya çalışılmıştır. KRET, TP ve YP kredilerin bankacılık mevzuatında belirlenmiş kurallar çerçevesinde kredi riskine dönüştürülmesi ile ulaşılan bir büyüklük olup kamuya açıklanan bilgiler kapsamında net büyüklüğü bilinmekle birlikte TP – YP dağılımı bilinmemektedir. Bu çalışmada, kredilerin TP – YP dağılımları ile KRET TP – YP dağılımı aynıdır varsayımından hareketle güncel USD/ TRY kuru, Kovid-19 salgını kapsamında BDDK düzenlemeleri ile hesaplanan USD/ TRY kuru ve çalışmanın içerisinde açıklanan hesaplama ile ulaşılan USD/ TRY kuru kapsamında KRET hesaplanmış ve hesaplanan KRET değeri ile SYSR hesaplamaları yapılarak geniş anlamda kur riski ile SYSR arasındaki ilişki açıklanmaya çalışılmıştır. Yapılan hesaplamalar neticesinde kur değerinin yükselmesinin SYSR değerini aşağıya çektiği net şekilde gözlemlenmiştir. Ayrıca panel veri analiz yöntemi ile kur riskinin, KRET ve SYSR üzerine etkisi tahmin edilmiştir. Ekonometrik model vasıtasıyla KRET ve SYSR için analiz yapılmış ve yine geniş anlamda kur riski ile SYSR arasındaki ilişki gösterilmiştir. Buna göre yapılan analizler neticesinde kurlardaki bir birim değişimin SYSR'yi 0,001 birim azaltmakta olduğu sonucuna varılmış olup bağımsız değişken olan kurun SYSR'yi açıklama gücü %2 olarak tespit edilmiştir.

Capital adequacy, which is among the national and international regulations that banks operating on a global scale are obliged to comply with in order to be financially strong and compete, is considered among the most important regulations. In the Turkish banking sector, the CAR determined as 8% within the scope of Basel regulations is applied as 12% and banks are expected to comply with the said rate in absolute terms. Currency risk, on the other hand, is one of the variables that make up the risk-weighted assets for market risk, although it is not directly included in the calculation of CAR. In this context, in the thesis, the relationship between CAR and exchange rate, which has been studied on its relationship with various variables, has been tried to be explained. Risk-weighted assets for credit risk is a size reached by converting TL and FC loans into credit risk within the framework of the rules set in the banking legislation, and its net size is known within the scope of the information disclosed to the public, but the TL - FC distribution is not known. In this study, the relationship between exchange rate risk and CAR was tried to be explained, based on the assumption that the TL - FX distribution of loans and the risk-weighted assets for credit risk TL - FX distribution are the same. As a result of the calculations, it has been clearly observed that the increase in the exchange rate decreases the CAR value. In addition, the effect of exchange rate risk on risk-weighted assets for credit risk and CAR was estimated by panel data analysis method. The analysis was made for risk-weighted assets for credit risk and CAR by means of the econometric model, and again, the relationship between exchange rate risk and CAR was shown in a broad sense. Accordingly, as a result of the analyzes made, it was concluded that a unit change in exchange rates reduces CAR by 0.001 units, and the explanatory power of the exchange rate, which is the independent variable, was determined as 2%.