Triatletlerde zihinsel dayanıklılık ile psikolojik toparlanma arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin aracı etkisi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, triatletlerde zihinsel dayanıklılık ile psikolojik toparlanma ilişkisinde psikolojik esnekliğin aracı etkisini incelemektir. Psikolojik esnekliğin, zihinsel dayanıklılık ile psikolojik toparlanma düzeyi arasındaki ilişkiye aracılık edeceği düşünülmektedir. Aracılık etkisinin yanı sıra, zihinsel dayanıklılık, psikolojik toparlanma ve psikolojik esnekliği triatletlerin yaş, spor deneyimi, cinsiyet ve millilik durumları ile farklılaşıp farklılaşmadıklarını araştırmaktır. Çalışmaya en az iki yıldır lisanslı olarak yarışmalara katılmakta olan 35 kadın, 199 erkek olmak üzere 234 triatlet katılmış olup yaş ortalaması 23,84 SS=±9,124 yıldır. Katılımcılara “Sporda Zihinsel Dayanıklılık Ölçeği”, “Sporda Psikolojik Toparlanma Ölçeği”, “Sporda Psikolojik Esneklik Ölçeği”, “Kişisel Bilgi Formu” uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde; regresyon tabanlı process makro eklentisiyle IBM SPSS 25.0, korelasyon ve t-testi uygulanmıştır. Yapılan aracılık analizi sonuçlarına göre Zihinsel Dayanıklılık alt boyutları (Kontrol, Bağlılık, Mücadele, Dağılma) ile Psikolojik Toparlanma alt boyutları (Zihinsel Toparlanma, Canlılık ve Enerji, Zihinsel Kopma ve İyiye Dönüş) arasındaki ilişkilerde Psikolojik Esnekliğin aracı etkisinin anlamlı olduğu görülmüştür. Zihinsel dayanıklılık alt boyutları olan kontrol, bağlılık ve mücadelenin psikolojik toparlanma alt boyutları olan zihinsel toparlanma, canlılık ve iyiye dönüşü pozitif yönde kopmayı ise negatif yönde yordadığı belirlenmiştir. Zihinsel dayanıklılığın diğer alt boyutu olan dağılma ise, psikolojik toparlanma alt boyutları olan zihinsel toparlanma, canlılık ve iyiye dönüşü negatif yönde kopmayı ise pozitif yönde yordamaktadır. Triatletlerde zihinsel dayanıklılık ile psikolojik toparlanma arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin aracı etkisinin olduğu söylenebilir.

The aim of this research is to examine the mediator effect of psychological flexibility on the relationship between mental toughness and psychological recovery in a sample of triathletes with a regular sports background. Additionally, the aim is to examine whether the relationships between mental toughness, psychological resilience, and psychological flexibility differ according to triathletes' age, sports experience, gender, and national status. 234 triathletes, 35 women and 199 men, who have been participating in licensed competitions for at least two years, participated in the research, and the average age was 23.84 SD=±9.124 years. Mental Toughness Scale in Sports, Psychological Recovery Scale in Sports, Psychological Flexibility Scale in Sports and Personal Information Form were applied to the participants. In the analysis of the data obtained in the study; the regression-based process macro add-on IBM SPSS 25.0 correlation and t-test were applied. According to the results of the mediation analysis, it was found that the mediating effect of Psychological Flexibility is significant in the relationships between the sub-dimensions of Mental Tougness and the sub-dimensions of Psychological Recovery. The sub-dimensions of mental tougness, control, commitment, and challenge, positively predict the sub-dimensions of psychological recovery, namely mental recovery, vigor, and improvement, while negatively predicting breakdown. On the other hand, the other sub-dimension of mental tougness, disintegration, negatively predicts the sub-dimensions of psychological recovery, mental recovery, vigor, and improvement, while positively predicting breakdown. It can be said that psychological flexibility has a mediating effect in the relationship between mental tougness and psychological recovery in triathletes.