ÜÇÜNCÜ KİŞİ YARARINA SÖZLEŞMEDE YARARLANANIN EDİMİ RET HAKKI

Abstract

Üçüncü kişi yararına sözleşme nisbilik ilkesine getirilmiş en önemli istisnalardan birini oluşturur. Özellikle, tam üçüncü kişi yararına sözleşmede, söz konusu istisnai durum açık biçimde ortaya çıkar. Bu tür sözleşmelerde, yararlanan, tarafı olmadığı bir sözleşmeden alacak hakkı kazanır ve kazandığı bu alacak hakkını doğrudan borçluya karşı ileri sürebilir. Yararlananın, söz konusu alacak hakkını kazanması onun iradesinden bağımsız olarak gerçekleşir. Yararlanan, böyle bir sözleşmenin kurulduğu hakkında bilgi sahibi olmasa dahi vaadettiren ve vaadedenin anlaşmasıyla birlikte alacak hakkını kazanır. Ret hakkının amacı ve işlevi de bu durumda belirginleşir. Ret hakkını pozitif düzenlemeye tabi tutan Alman hukukunun aksine Türk ve İsviçre hukuklarında kişi yararına sözleşme bakımından ret hakkının düzenlenmemiş olması yararlanana bu hakkın tanınmasına engel oluşturmaz.

Contract for the benefit of third parties is one of the most important exception of the doctrine of privity of contract. This exceptional case comes in sight specially in genuine contract for the benefit of third parties. In such kind of contracts although the beneficiary is not a party he acquires the claim and asserts it against to debtor. The acquisition of claim by the beneficiary is free of his will. Even if he doesn't know about the contract acquisition of claim takes place when the promisee and the promisor agrees. In this fact the intendment and the function of the right of rejection becomes clear. The right of rejection is embodied in German law. In contrast, it is not regulated by Turkish and Swiss law. However, there is no reason to prevent the beneficiary using the right.