Sosyal Karşılaştırma ve Öğrenilmiş Güçlülük İlişkisinin Yönetsel Etkileri Hastane Yöneticileri ve Çalışanları Üzerine Bir Çalışma

Abstract

Sosyal karşılaştırma ve öğrenilmiş güçlülük kavramları, kişilerin iş davranışlarını etkileyen önemli faktörlerdendir. İnsanlar için "kendini değerlendirme", mevcut durumlarının tespitinde önemli bir süreçtir. Kişiler kendilerini değerlendirirken, objektif ölçütler bulamadıklarında, kendilerini toplumdaki diğer kişiler ile karşılaştırırlar, buna "sosyal karşılaştırma" denir. Karşılaştırmanın kim ile yapılacağı ve ne yöne doğru uygulanacağı önemlidir. Öğrenilmiş güçlülük ise, kişilerin içsel tepkilerini oto-kontrbl şeklinde düzenleyen davranış ve becerilerdir. Ayrıca, stresle baş etme yöntemi de olan öğrenilmiş güçlülük, olumsuz düşünce ve duyguların olmadığı anlamına gelmemektedir. Ancak, kişisel açıdan, olumsuz sonuçların minimum seviyeye indirilebilmesi için, değişikliklerin düzenlenebileceğine işaret eden bu kavram, örgütsel ve yönetsel açıdan da oldukça önemlidir. Bu araştırmada, İstanbul ilindeki hastane yöneticileri, doktor ve hemşire statüsünde çalışan kişilerin sosyal karşılaştırma, öğrenilmiş güçlülük ilişkilerinin yönetsel etkileri ve bu ilişkileri etkileyen faktörler incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, araştırmaya katılan doktorlar ve yöneticilerin sosyal karşılaştırma açısından farklılık gösterdiği; sosyal karşılaştırma ile yaş ve çalışma süresi arasında iînlamlı bir ilişki olduğu gözlenmiştir. Aynı zamanda sosyal karşılaştırma ile öğrenilmiş güçlülük arasında da anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Sonuçta elde edilen bulgular kapsamında yönetsel çıkarımlar yapılmıştır.

Social comparison and learned resourcefulness are important factors that affect work behaivors of individuals. Self-evaluation is a very important process for individuals to determine the present position. If people can not find objective criteria for self evaluation, they use social comparison process as social (subjective) criteria. It is important to whom with and which direction (upward - downward) to go and it's managerial effects in social comparison process. Learned resourcefulness is the ability to regulate intrinsic reactions of people in a manner of auto-control in stressful situations. Learned resourcefulness as a tool for coping with stress can help individuals to diminish the negative effects of stres and appears to be an important concept also for the organizations and managerial process. h this research, social comparison and learned resourcefulness factors that affect these processes were studied within hospital managers amd personnel in Istanbul. With the findings^ some differences were found in social comparisons between the doctors and hospital managers. In addition, a meaningful relationship was found among social comparison, age and working period while a second relationship appears between social comparison and learned resourcefulness. Finally, a few managerial inferences were made according to results.