Gemi söküm endüstrisinde çalışma şartları ve çalışma ilişkileri : Aliağa gemi söküm bölgesinde bir araştırma

Abstract

19. Yüzyıl'da ve 20. Yüzyılın büyük bölümünde sanayileşme kapitalizmin geliştiği merkez ülkelere özgü bir olgu iken 1960'lardan itibaren çevre ülkelere doğru kaymaya başlamıştır. Ancak geçmiştekinden farklı olarak sanayileşme bu ülkelerin çoğunun zengin ülkeler arasına katılmasını sağlamamıştır. Çünkü dünya genelindeki eşitsiz ilişkiler devam etmiş, kapitalist merkezler kirli ve tehlikeli sanayileri emperyalizme bağımlı çevre ülkelere kaydırırken kârlar merkez ülkelerdeki büyük şirketlerin, ödenen bedeller ise çevre ülke emekçilerinin olmuştur. Endüstrinin dünya genelinde bu şekildeki yer değiştirmesinin örneklerinden birisi de gemi söküm endüstrisi olmuştur. Gemi söküm endüstrisi ABD, İngiltere gibi ülkelerden Hindistan, Bangladeş, Pakistan, Çin ve Türkiye'ye taşınmıştır. Bu süreç sadece mekânsal bir değişikliğe değil teknolojik gerilemeyle birlikte endüstrinin geleneksel mekânlarına göre daha kirli ve tehlikeli bir hâle gelmesine yol açmıştır. Bu çalışmada Türkiye gemi söküm endüstrisindeki çalışma şartları ve çalışma ilişkileri Aliağa gemi söküm bölgesinde yapılan alan araştırmasıyla incelenmektedir.

While the industrialization was a specific phenomenon to the core countries where capitalism developed from the 19th century to 1960s, it began to shift towards peripheral countries since 1960s. However, unlike in the past, the industrialization has not improved many of these countries to become one of the affluent countries. Because unequal relations throughout the world have continued and capitalist centers have shifted dirty and dangerous industries to peripheral countries dependent on imperialism, while profits have been accumulated to large corporations in core countries and the price of this has been paid by workers of peripheral countries. One such example of the displacement of the industry worldwide is the ship dismantling industry. The ship dismantling industry has been moved from countries such as USA, UK to India, Bangladesh, Pakistan, China and Turkey. This process has not only led to a relocation, but also a more deteriorating and dangerous environment than the traditional locations of the industry. In this study working conditions and labour relations in the ship dismantling industry at Turkey are examined by field research at Aliağa ship dismantling area.